Waarom kun je kernafval niet gewoon vernietigen?

Quincy van der Berg uit Ermelo vraagt zich af waarom al het kernafval in de wereld niet gewoon vernietigd kan worden. „Dan is het probleem toch opgelost?”

Niet echt, zegt Eward Verhoef, plaatsvervangend directeur van de Centrale Organisatie voor Radioactief Afval (COVRA). Want als je radioactief afval verbrandt, vernietig je alleen het omhulsel. De straling blijft bestaan. En te veel straling is juist slecht voor het milieu en de gezondheid. Maar dat wil niet zeggen dat radioactief afval helemaal niet vernietigd kan worden.

Straling neemt in de loop der jaren langzaam af. Hoe snel dat gebeurt, hangt af van de hoogte van de straling. Verhoef: „COVRA bestaat sinds 1982. Het grootste gedeelte van het radioactieve afval dat we hier bewaren straalt nog.” Na honderd jaar is de straling van tweederde van het kernafval dat nu bij COVRA is opgeslagen genoeg afgenomen om het omhulsel te vernietigen. Over driehonderd jaar is dat nog 10 procent.

Er wordt wel geëxperimenteerd met de vernietiging van kernafval, zegt atoomfysicus Wim Turkenburg. Als je kernafval met een hoge straling in een reactor opnieuw bestraalt met neutronen en protonen, ontstaat er een soort splijting. „De radioactiviteit van het afval neemt dan toe, maar de levensduur van de straling neemt af”, zegt Turkenburg. „Van anderhalf miljoen jaar naar vijfhonderd tot duizend jaar.”

Maar, zegt Turkenburg, daar hangt wel een prijskaartje aan. „Stroom uit de kerncentrale zou flink duurder worden.” De kernindustrie en energiemaatschappijen doen zelf dan ook geen onderzoek. Het is vooral de overheid die mondjesmaat aan onderzoek doet.

Bij COVRA hebben ze onlangs een proef gedaan met het vernietigen van afval. „We hebben twintig vaten met radioactief afval in de gaten gehouden, totdat de straling genoeg was afgenomen”, vertelt Verhoef. „Daarna hebben we die vaten als gewoon afval afgevoerd.” Het metalen omhulsel ging naar de metaalsmelterij, het beton waarin het afval zat opgeslagen werd naar constructiebedrijven afgevoerd en de rest is verbrand.

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl