Clinton ging niet naar Ramallah

De Amerikaanse minister Clinton sloot vanmorgen haar bezoek aan Israël af. Ze kwam om te praten, niet om een doorbraak in het vredesproces te forceren.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, sprak gisteren in Jeruzalem met de Israëlische president Shimon Peres, premier Benjamin Netanyahu, haar collega Avigdor Lieberman en minister van Defensie Ehud Barak. Op tafel lag, behalve de grote ontwikkelingen in de regio – Egypte, Syrië, Iran – het Israëlisch-Palestijnse vredesproces.

Clinton had Israël niet meer bezocht sinds door Amerika georganiseerde vredesgesprekken in 2010 volledig waren vastgelopen, mede doordat Israël weigerde te stoppen met bouwen in nederzettingen in bezet Palestijns gebied. De relatie tussen Israël en de VS is sindsdien danig bekoeld. Voor de Palestijnen blijft een bouwstop een voorwaarde voor onderhandelingen.

Daarover sprak Clinton gisteren voor zover bekend niet expliciet. Volgens Israëlische ambtenaren drong Clinton vooral bij de Israëlische politici aan op het versterken van de Palestijnse Autoriteit, de semi-autonome overheid op de bezette Westelijke Jordaanoever. Israël kan zich geen betere vredespartners wensen dan de Palestijnse president Mahmoud Abbas en premier Salam Fayyad, zou Clinton hebben gezegd, en „het is onduidelijk wie er na hen komt”.

Abbas en Fayyad kampen met een groeiend gebrek aan legitimiteit onder de Palestijnse bevolking omdat zij nauwelijks resultaten boeken op het diplomatieke pad dat zij insloegen in de hoop een einde te maken aan de Israëlische bezetting. Zo ligt hun aanvraag voor erkenning van een Palestijnse staat door de Verenigde Naties al bijna een jaar te wachten op een bureau in New York.

De afgelopen weken protesteerden in Ramallah honderden demonstranten tegen onderhandelingen met Israël en voor ontwapening van de Palestijnse Autoriteit, die in hun ogen vooral een apparaat is om de veiligheid van Israël te waarborgen. Enkele demonstraties werden door de Palestijnse politie hard uiteen geslagen.

Ook de Amerikaanse regering van Obama verloor geloofwaardigheid bij de Palestijnen sinds eerst zijn oproep voor een Israëlische bouwstop in bezet gebied ongestraft door Israël werd genegeerd en de Amerikanen vervolgens de Palestijnse aanvraag voor VN-lidmaatschap dreigden te vetoën.

Vermoedelijk uit angst voor nieuwe protesten kwam Clinton gisteren niet naar de Palestijnse Autoriteit in Ramallah, dat niet ver van Jeruzalem ligt. Zij ontmoette Abbas twee weken geleden al op een top in Parijs, luidde de officiële verklaring voor haar wegblijven.

Fayyad was gisteren wel naar Jeruzalem gekomen voor een gesprek met Clinton. Daarin sprak zij opnieuw haar afkeuring uit over de Palestijnse gang naar de VN en drong zij aan op een doorstart van de gesprekken met Israël. Volgens Palestijnse betrokkenen kwam zij niet met nieuwe ideeën.

Westerse diplomaten noch lokale betrokkenen verwachten een doorbraak in het vredesproces voor de Amerikaanse verkiezingen in november. De Joodse kiezers kunnen doorslaggevend zijn. Uitdager Romney bezoekt Israël waarschijnlijk volgende week.

Obama zei zondag op de Amerikaanse televisie in antwoord op de vraag waarin hij tijdens zijn eerste termijn heeft gefaald: „Het is mij niet gelukt het vredesproces zo vooruit te duwen als ik wilde. We hebben daar in het begin onze aandacht op gericht. Maar de partijen moeten het ook willen.”