Nieuw requiem beeldende aanklacht tegen boze God

Fukushima Requiem. Internationaal Orgel Festival Haarlem. Gehoord: 14/7 St. Bavo Haarlem. Festival t/m 28/7. Inl: www.orgelfestivalhaarlem.nl

Het Fukushima Requiem, dat zaterdag zijn wereldpremière beleefde op de openingsavond van het Internationaal Orgelfestival in de Haarlemse St. Bavo, is een opzienbarend dubbelzinnige aanklacht tegen een vertoornde God. Componist en organist Szigmond Szathmáry gebruikt delen van het Latijnse Requiem naast Duitstalige bijbelteksten en traditionele Japanse en hedendaagse teksten. De tsunami en kernramp die Japan vorig jaar maart troffen zijn het werk van God. ‘Hij heeft vervuld wat Hij sinds lang besloten had. Hij heeft vernietigd zonder mededogen.’

Uiteindelijk zal God zich weer over ons ontfermen. Maar na de traditionele smeekbede ‘Dona eis requiem’ (Geef hun rust) klinkt het Amen vooral als een vertwijfelde zucht. Het twintig minuten durende Fukushima Requiem is zeer beeldend: schrikwekkende dreiging, menselijke ellende en schreeuwende doodsnood. De indrukwekkende uitvoering door Capella Amsterdam, het rietkwintet Calefax, de bariton David Wilson-Johnson, organiste Gerrie Meijers en slagwerker Niels Meliefste o.l.v. Daniel Reuss kreeg een langdurig applaus.

Het Fukushima Requiem was het slot van een fraai concert. Prachtig galmend gregoriaans, lijdensmuziek en andere stemmige stukken. Sebastian Bartmann, die bij het Improvisatie Concours van 2010 de Publieksprijs won, improviseerde nu fascinerend op een thema van Sweelinck, dit jaar 450 jaar geleden geboren.