Mentor van Kim is plotseling weg

In Noord-Korea is een topmilitair plotseling van het toneel verdwenen. Hij zou ziek zijn. Analisten houden het er op dat leider Kim Jong-un zijn macht versterkt.

In Noord-Korea is de hoogste militair onverwachts uit al zijn posities verwijderd. Het is volgens waarnemers een poging van Kim Jong-un, de nieuwe leider van de autoritaire eenpartijstaat, om zijn statuur te versterken. De afgetreden viceveldmaarschalk Ri Yong-ho werkte onder de in december overleden leider Kim Jong-il en begeleidde de jonge Kim de afgelopen jaren in zijn voorbereidingen op de machtsoverdracht.

Het besluit over Ri Yong-ho werd gisteren genomen op een zeldzame bijeenkomst van het Politbureau van de Koreaanse Arbeiderspartij, voorgezeten door Kim Jong-un. Ri Yong-ho was als commandant van het Noord-Koreaanse leger de hoogste militair na Kim Jong-un zelf, die naast opperste leider van het land ook de opperste leider van het leger is.

Volgens de officiële staatsmedia van Noord-Korea geeft Ri Yong-ho zijn functies op omdat hij ziek is, maar op recente beelden lijkt de 69-jarige commandant in goede gezondheid. De ondoorzichtige hiërarchie van het dictatoriale regime in Pyongyang voedt speculaties dat Ri Yong-ho is verwijderd na een machtsstrijd, al waren er geen tekenen van tweedracht.

Het komt in Noord-Korea vaker voor dat hoge militairen en regeringsfunctionarissen onverwachts uit de openbaarheid verdwijnen. Deze onvoorspelbaarheid geeft de Kim-dynastie, nu voor de derde generatie aan de macht, controle over generaals en partijsecretarissen. Zo is sinds maart niets meer gehoord van het vermeende oud-hoofd van de geheime politie, U Dong-chuk.

Ri Yong-ho kreeg de afgelopen jaren snel meer macht nadat Kim Jong-un in 2008 een beroerte had gekregen en de militair had gevraagd zijn zoon, toen halverwege de twintig, klaar te maken voor het leiderschap van Noord-Korea. In 2009 werd Ri Yong-ho benoemd tot stafchef van het leger, een jaar later promoveerde hij tot vicemaarschalk. Ook kreeg hij politieke macht door zijn benoeming in het presidium van het Politbureau van de Koreaanse Arbeiderspartij.

De hoge militair in zijn mosgroene uniform stond op officiële gelegenheden vaak tussen vader en zoon Kim. Bij de begrafenis van Kim Jong-il liep hij samen met Kim Jong-un en zes andere hoge militairen en partijfunctionarissen naast de lijkwagen.

Ook de afgelopen maanden was hij vaak te zien aan de zijde van Kim Jong-un, de derde en jongste zoon van Kim Jong-il.

De combinatie van militaire en politieke macht van Ri Yong-ho is gebruikelijk in Noord-Korea. Toen Kim Jong-il in 1994 de macht kreeg gaf hij het leger met zijn songun-beleid (‘leger eerst’) een nog prominentere plaats in de heerschappij van Noord-Korea.

De jonge Kim heeft zijn vaders erfenis behouden, maar heeft ook jongere functionarissen met een economische achtergrond bevorderd, om de zwakke economie van Noord-Korea te versterken.

In een poging tot een „wisseling van de generaties” kan verwacht worden dat er de komende tijd meer oudere functionarissen worden vervangen, zei een analist van de Zuid-Koreaanse denktank Sejong Institute tegen persbureau AP.