Eindelijk bekend waarom we verbranden in de zon

Au, ik ben verbrand! Een rode, pijnlijke en warm aanvoelende huid, het gevolg van te veel zonnebaden. Het is een acute ontstekingsreactie van de huid, wisten artsen en biologen al lang. Maar hoe die precies op gang komt, begreep niemand.

Amerikaanse onderzoekers hebben nu ontdekt dat de reactie begint met kleine moleculen in de huidcellen die door ultraviolette B-straling uit het zonlicht beschadigd te worden. Wanneer die moleculen buiten de cel komen, reageren omliggende cellen onmiddellijk met het produceren van ontstekingsstoffen. Dat zet de hele cascade van het afweringssysteem in werking, met zwelling, pijn en roodheid tot gevolg. Dit concludeerden onderzoekers onder leiding van Richard Gallo van de University of California vorige week in het wetenschappelijke blad Nature Medicine.

Gallo en zijn medewerkers bestudeerden de gevolgen van verbranding bij muizen en bij menselijke huidcellen in kweek. Ultraviolette B-straling (het deel van het uv-licht met een golflengte tussen 280 en 320 nanometer) bleek in de huidcellen de moleculaire structuur van zogeheten dubbelstrengs RNA te beschadigen. Datzelfde molecuul is door andere onderzoekers eerder in verband gebracht met auto-immuunziekten, waarbij het afweersysteem de eigen lichaamscellen aanvalt. Het werkt als een rode vlag op een stier: onmiddellijk komt er een heftige afweerreactie op gang.

De Amerikanen lieten zien dat blootstelling aan ultraviolette B-straling de concentratie van dit molecuul in huidcellen flink verhoogde en dat gezonde, onbestraalde huidcellen ontstekingsstoffen gingen produceren als zij dit RNA erbij stopten.

Het gevonden mechanisme van verbranding staat los van het schadelijke effect van ultraviolette B-straling op DNA, het erfelijke materiaal van de cel. Wetenschappers denken dat oplopende schade in het DNA bij mensen die veel in de zon komen een grotere kans op huidkanker geeft.

Onderzoeksleider Gallo denkt dat verbranding van de huid nu juist het risico op huidkanker vermindert. Door de afweerreactie sterven beschadigde huidcellen af. Mogelijk is dat een troost voor degene die ernstig vervelt na te zijn verbrand in de zon.