Beeldhouwster van Beatrix’ silhouet

Theresia Vreugdenhil was 42 jaar lang de officiële couturier van koningin Beatrix. „De koningin kleedt zich als een koningin.”

Koningin Beatrix legt de eed af in de inhuldigingsjapon met dubbele mouwen. Foto’s ANP

Plakboeken vol had ze. Alle kleren die ze ooit voor de koningin had ontworpen, met stofstaaltjes erbij. Aan de muur in haar atelier hingen de bedankjes en foto’s. 42 jaar lang was Theresia Vreugdenhil, die afgelopen woensdag op 82-jarige leeftijd overleed, de officiële couturier van Beatrix. Een van de eerste dingen ze voor haar maakte was het Chanelpakje waarin de prinses haar verloving met Claus von Amsberg aankondigde. Ze stopte vijf jaar geleden, op 77-jarige leeftijd. Tegenwoordig worden de kleren van de koningin onder meer gemaakt door Sheila de Vries.

Vreugdenhil was de discretie en bescheidenheid zelve. „Ik heb een dienende rol”, zei ze in 2005 tijdens een zeldzaam interview. „Op de persoon werken, iemand mooier maken, daar gaat het om.” Een eigen collectie heeft ze nooit laten zien. Tot in de jaren zeventig ging ze twee keer per jaar naar Parijs, waar ze haar keus maakte uit ontwerpen van Dior, Chanel en andere grote namen, die patronen aan derden verkochten. Later maakte ze ontwerpen zelf, in nauw overleg met haar clientèle. Ze wist, samen met Beatrix, een eigen stijl te ontwikkelen: rechte schouders, een kraagloze hals, zevenachtste, iets uitlopende mouwen. Een formeel, gebeeldhouwd silhouet. De exotische stoffen bracht de koningin vaak zelf mee van haar reizen.

Er was kritiek op de kleding – lang nadat ze uit de mode waren geraakt, had de koningin nog verbrede schouders in haar jasjes en jurken. „De koningin kleedt zich als een koningin”, was Vreugdenhils verweer. Beatrix onderscheidde zich daarmee van haar moeder, die er vooral uit wilde zien als een gewone mevrouw.

Vreugdenhil begon op haar dertiende als leerling-naaister. Tot ze in 1955 haar eigen modehuis, Theresia Couture begon, werkte ze onder meer bij de grootmoeder van haar echtgenoot, Catherine Kruysveldt- de Mare. Een van de vriendinnen van Beatrix’ moeder stelde de koningin voor aan Vreugdenhil.

Het hoogtepunt van de samenwerking met de koningin bleef voor Vreugdenhil de inhuldigingsjapon met dubbele mouwen, gebaseerd op een portret van Anna Boleyn, een idee van de aanstaande koningin zelf. Toen ze haar hand opstak voor de eed, viel de buitenste mouw als een cirkel over haar arm, terwijl de onderste op zijn plaats bleef. „Het was helemaal goed en helemaal mooi”, vond Vreugdenhil.

Zeker de laatste jaren werden de eisen voor de kleding van de koningin hoger. Iedereen kon elk moment met een camera of telefoon toeslaan; een uit de verkeerde hoek gefotografeerd bloezend kledingstuk kon fataal zijn. Alles wat Beatrix droeg was daarom aansluitend en gemaakt op een zijden fond, zodat alles perfect bleef zitten.

De couturier kon tot op het laatst wakker liggen over hoe ze dingen patroontechnisch moest oplossen. Maar de relatie met de koningin bleef altijd ontspannen. „Jij valt misschien flauw voor de koningin, maar het is gewoon een vrouw met een bepaalde functie”, zei ze in 2005. „Het klikte meteen tussen ons, en het is altijd blijven klikken. Ik ben geen ja-knikker, en zij schiet ook wel eens uit haar slof.”