Waar zijn de Antillen eigenlijk gebleven?

Hé, daar waren opeens de Antillen weer!

Deze week vergadert de Rijksministerraad over een voorstel om het financieel toezicht op Curaçao aan te draaien, en dat nieuws haalde woensdag en donderdag de krant. In de krant van vandaag leest u waarschijnlijk, hopelijk, de uitkomst van het beraad.

Gelukkig, want sinds de staatsrechtelijke herschikking van oktober 2010 zijn de eilanden weinig aan bod gekomen. Toen werden Curaçao en Sint-Maarten autonome landen in het koninkrijk (Aruba was dat al), Bonaire, Sint Eustatius en Saba bijzondere gemeenten.

Die overhang, het sluitstuk van lange en moeizame besprekingen, werd ook al vrij beknopt afgehandeld, een beetje als de formaliteit die het, formeel gesproken, ook was. De krant besteedde er één bericht aan, van 254 woorden (Antillen begroeten nieuwe status met gemengde gevoelens, 11 oktober 2010), aangevuld met een somber opiniestuk van kenner Marcel de Jong (Tropische eilandjes vervuld van wrok, 11 oktober).

Daarna zijn de eilanden vrijwel van de radar verdwenen. Niet alleen in NRC Handelsblad, maar in vrijwel de hele pers. De Volkskrant heeft er nog wel een correspondent, ook in De Telegraaf duiken de eilanden weleens op – maar erg prominent is het allemaal niet meer. Toch een beetje alsof het afscheid erg goed is bevallen, aan deze kant dan.
De toenmalige correspondent van deze krant, Miriam Sluis, schreef een jaar na de overgang nog wel een, ook al zorgwekkend, stuk over de toestand (Bonaire nieuwe stijl: meer geld en intriges, 10 oktober 2011), maar dat was meteen haar laatste stuk onder naam voor de krant. Sluis, auteur van De Antillen bestaan niet (2004) en Een koloniale speeltuin (2010), verliet de krant.

In de eerste helft van dat jaar waren de Antillen 34 keer genoemd in artikelen (geen enkele keer vanaf de Antillen), in de eerste helft van 2012 nog 19 keer – en dan ging het met name om sportverhalen uit Nederland (Papiamento in Oranje, 24 mei, De ene atleet van Curaçao is de andere niet, 18 juni). O ja, en Hero Brinkman liet weten, bij zijn vertrek uit de PVV-fractie: „Schrijf maar op dat ik me met de Antillen ga bemoeien.”

Correspondent Sluis werd niet opgevolgd. Wel reisde politiek redacteur Herman Staal in oktober 2011 mee met een delegatie van de Tweede Kamer naar de eilanden. Hij maakte een reportage vanaf Saba en een politieke analyse met een opnieuw veelzeggende kop (Curaçao heeft het gehad met Den Haag, 19 oktober 2010). Het latere staatsbezoek van koningin Beatrix aan de eilanden liet de krant schieten.

Nu is zoiets ook altijd een afweging: weegt de opbrengst op tegen de kosten? Is het relevant genoeg om iemand te sturen? En nee, de krant hoeft natuurlijk niet alles te melden wat er gebeurt op de eilanden, die iets meer buitenland zijn geworden (maar nog steeds deel van het Koninkrijk zijn). Focus en keuzes – in plaats van elke stap, en tussenstap, melden – zijn in de hele journalistiek gemeengoed geworden.

Maar ja, soms mis je dan ook iets. En denk je opeens: hoe staat het toch eigenlijk met…
…die Antillen, bijvoorbeeld?

Want er is wel wat aan de hand. De onheilsberichten over met name Curaçao stapelen zich op. Toen Herman Staal vorig jaar naar de eilanden vloog, was net gemeld dat er sterk werd getwijfeld aan de integriteit van enkele leden van het kabinet van Curaçao (Integriteit bestuur Curaçao betwijfeld, 1 oktober 2011). Oud-Kamerlid Paul Rosenmöller bepleitte in een rapport een integriteitsonderzoek. De krant interviewde hem (Het woord corruptie gebruiken we bewust niet, 10 oktober 2011), en het commentaar van de krant haalde stevig uit naar de „patronage, vriendjespolitiek en twijfelachtige financiële transacties”. In de lokale pers (sic!) lekte uit dat vijf leden van de regering, onder wie de premier, eigenlijk geen minister hadden mogen worden, gezien hun dubieuze reputatie. Ook dat werd, kort, gemeld (Veiligheidsdienst: vijf ministers Curaçao ongeschikt, 18 oktober 2011).

Maar daarna had de krant het ook wel weer gehad.

De lokale kranten niet. Wie er het Antilliaans Dagblad van de laatste maanden op nakijkt, betreedt een labyrint vol intriges, politieke ruzies en beschuldigingen van belangenverstrengeling en bedrog.

Je leest over schimmige zaakjes tussen politici en gokbazen of andere ondernemers; over een huiszoeking bij een minister van het kabinet in een strafrechtelijk onderzoek naar witwassen en belastingontduiking; over een andere minister die er bij de Amerikaanse autoriteiten op aandringt de beslaglegging op rekeningen van een bekende loterijbaas op te heffen en diens strafvervolging stop te zetten.

Mooie oprispingen over Nederland ook, zoals deze tirade van een kabinetslid: „Het land met de minste normen en waarden is Nederland. Nederland heeft de grootste wasmachine om geld mee wit te wassen, in Nederland vindt er de meeste drugsmokkel plaats, in Nederland trouwen mannen met mannen, vrouwen met vrouwen en is de porno-industrie big business. En je wilt mij aanspreken over normen en waarden?”

Ik kan die berichten niet wegen – maar je vraagt je wel af: wat gebeurt daar allemaal? Deze krant sprak donderdag al van „Griekse toestanden”. Krijgen de sombere voorspellers gelijk?

Misschien reden om er weer eens te gaan kijken. Ik zou er graag over lezen, in elk geval. En o ja, Hero Brinkman natuurlijk ook.