Pretparkwetenschap

Met mijn vriendin lekker naar Walibi en in de achtbaan geweest. Een waar wetenschappelijk feest. Biologisch gezien kun je alleen al je hart ophalen vanwege het baltsgedrag van alle opgeschoten pubertjes. En bij één meisje voor ons was de invloed van de bijnier duidelijk te zien. Achtbanen zijn een waar wetenschappelijk feest omdat het een en al krachten, vectoren, weerstand en g-krachten behelst. De mensen van het pretpark blijken ook niet vies van een educatief momentje terwijl je met alle macht de wil om te leven probeert vast te houden tijdens de lange wachtrijen. Er staan bordjes met uitleg over zwaartekracht in een achtbaan. En ‘joy o joy’ er staan formules bij. Langzaamaan loop ik verder richting de achtbaan. Niet dat deze formules ook maar iets met het verhaal te maken hebben. Een obligate beschrijving van zwaartekracht wordt afgewisseld met een zinloze sommatie en de formule E=mc2. Dat is een beetje hetzelfde als een introductie geven over klassieke muziek en er een cd van Nirvana bij afbeelden.

In essentie wel een briljant idee om natuurkundelessen te geven bij een pretpark. Laat leerlingen maar de perfecte achtbaan bouwen want alle wetten van de mechanica komen daar om de hoek zetten. Vooraan de rij realiseer ik me dat de aantrekkingskracht van de bekendste formule ter wereld bizar is. Count Basie, Giorgio Morodor en zelfs Mariah Carey hebben er een album naar vernoemd. Bij Carey betekende het voor haar overigens ‘Emancipatie is Mariah Carey in het kwadraat’. Inderdaad E=m2c2. Terwijl we omhooggetakeld worden bedenk ik me dat formules een zweem van autoriteit geven. Iets ondoordringbaars en iets wat boven de normale mens ligt. Iets ongrijpbaars en iets waar je niet aan kunt tornen. Ik erger me aan het feit dat jongeren iets foutiefs geleerd wordt en dat door formules niet uit te leggen ze op een nog hoger voetstuk geplaatst worden. Nog ondoordringbaarder zijn. Terwijl een formule juist zo mooi is omdat ze de meest nauwkeurige representatie van de werkelijkheid zou moeten geven. Dan storten we naar beneden en geniet ik van de g-krachten en gruwel ik van de foto die onderweg van ons is genomen.

Wetenschapsjournalist Diederik Jekel schrijft de komende weken over hoe wetenschap in alles om ons heen terug te vinden is. Victor Lamme hervat zijn column op 31 augustus.