Kamer, kom terug van reces! Maak een einde aan langstudeerboete

De rechter oordeelde woensdag dat ie rechtmatig is, maar bijna alle politieke partijen zijn inmiddels tegen de langstudeerboete. Toch dreigt de boete er in september gewoon te komen. Wie snapt het nog? De kwaliteitskranten roepen Kamer en kabinet op in actie te komen.

Studenten in de Universiteitsbibliotheek Groningen. Foto Hollandse Hoogte / Pepijn van den Broeke

De rechter oordeelde woensdag dat ‘ie rechtmatig is, maar bijna alle politieke partijen zijn inmiddels tegen de langstudeerboete. Toch dreigt de boete er in september gewoon te komen. Wie snapt het nog? De kwaliteitskranten roepen Kamer en kabinet op in actie te komen.

De langstudeerboete, een voorstel van VVD-staatssecretaris Zijlstra en nu goedgekeurd door zowel de Tweede Kamer, Eerste Kamer als de rechter, gaat vanaf 1 september gelden voor studenten die de grens van een jaar studievertraging overschrijden tijdens hun bachelor- of masteropleiding. Zij moeten 3.063 euro extra betalen voor ieder jaar dat ze langer over hun studie doen. Volgens studentenorganisaties dreigen zo’n 60.000 studenten de dupe te worden van de boete.

Opmerkelijk is dat nu de langstudeerboete, een compromis tussen VVD en CDA bij de formatie van het kabinet-Rutte, een feit is, de politieke steun zo goed als volledig is verdwenen. De VVD pleit in het nieuwe verkiezingsprogramma voor het schrappen van de boete en het invoeren van een sociaal leenstelsel. De linkse oppositie maakte altijd al bezwaar tegen de boete. In de Kamer zijn alleen het CDA, de ChristenUnie en de SGP nog voorstander van de ‘Halbeheffing’. De kans is daarmee groot dat de boete na de verkiezingen wee wordt teruggedraaid.

NRC: Kamer, onderbreek het reces voor de langstudeerboete

In een buitengewoon stevig hoofdredactioneel commentaar kritiseert nrc.next vanochtend de gang van zaken. De krant roept de Tweede Kamer zelfs op om van reces terug te komen om alsnog te verhinderen dat de boete in september wordt ingevoerd:

(De gang van zaken) roept de vraag op waarom politieke partijen, die in de huidige Tweede Kamer samen 104 van de 150 zetels bezetten, dit laten gebeuren. Wat zijn hun woorden in de verkiezingsprogramma’s dan waard?

Het kabinet zal niet op zijn besluit terugkomen omdat het nu een demissionaire status heeft. Logisch, vindt NRC, maar de Kamer kan nog wel ingrijpen:

…als zo’n royale politieke meerderheid eigenlijk tegen een maatregel is die niettemin wordt doorgezet, wringt dat. De situatie dreigt nu dat studenten de komende een of twee jaar met boetes worden geconfronteerd op basis van een systeem dat hoogstwaarschijnlijk zal worden teruggedraaid. Dat is onrechtvaardig. De terughoudendheid die het kabinet past, geldt niet voor de Tweede Kamer. Partijen kunnen de daad bij hun woorden voegen. De langstudeerboete is een mooi onderwerp om het reces voor te onderbreken.

Volkskrant: voer liever een sociaal leenstelsel in

Volkskrant-redacteur Raoul du Pré noemde de langstudeerboete gisteren in een commentaar al een “rigide en inflexibel instrument”. Dat de boete rechtmatig is, wil niet zeggen dat hij ook logisch en rechtvaardig is, stelt Du Pré. Een sociaal leenstelsel lijkt hem een beter idee:

De boete is een schot hagel, met onbedoelde bijkomende schade. Terecht dat de meeste partijen er in hun programma’s weer van af willen. Wie wil besparen, kan beter pleiten voor een sociaal leenstelsel, ook in de bachelorfase. Lenen voor de studie dus, en na afloop terugbetalen. Iedereen draait automatisch op voor z’n eigen vertraging. En belangrijker: snel studeren loont. Terugbetalen kan naar draagkracht, zodat niemand hoeft af te haken uit angst voor onbetaalbare schulden.

Trouw: Zijlstra moet maatregel op z’n minst uitstellen

Trouw ten slotte schrijft vanochtend dat de ontstane politieke situatie bij staatssecretaris Zijlstra tot “nadere bezinning” en uitstel van de maatregel zou moeten leiden:

Het feit dat hij de steun van de Kamer heeft, wil in dit specifieke geval nog niet zeggen dat de boete nu zo snel mogelijk moet worden ingevoerd, dus nog voor het aanstaande studiejaar. De politieke situatie vraagt daarentegen om nadere bezinning van de staatssecretaris. Zelfs de eigen partij van Zijlstra, de VVD, stelt in het verkiezingsprogramma dat er andere, betere manieren zijn om te bezuinigen op de studiefinanciering. Eigenlijk is inmiddels niemand meer voor het paardemiddel dat de langstudeerboete in feite is. [...] Nu het er, gelet op de partijprogramma’s, naar uitziet dat zo’n leenstelsel deel zal uitmaken van een nieuw regeerakkoord, zou het van wijsheid getuigen als Zijlstra uitstel aankondigt van zijn fel bekritiseerde maatregel.