Ja pap, ik wil

Als je een jong meisje bent, wil je nog met je vader trouwen. In de VS kan dat. In evangelische kringen beloven dochters en vaders bij een pseudobruiloft dat ze samen zullen waken over haar maagdelijkheid.

Correspondent Verenigde Staten

Je ziet een witte jurk, een pak, en toch zijn het geen trouwfoto’s. Daarvoor zijn de bruiden veel te jong, en kijken de bruidegommen te grimmig. Hun handen op de schouders van de bruiden hebben iets afwerends: afblijven.

Het zijn vaders en dochters.

Tientallen Amerikaanse vaders en dochters poseerden voor de camera van de Zweedse fotograaf David Magnusson. Voor zijn project Purity – dat wordt gesubsidieerd door de Swedish Committee of Arts – legde hij ze vast rond het moment dat ze elkaar de Gelofte van Zuiverheid aflegden.

Zo’n gelofte wordt gedaan op een Purity Ball of Purity Wedding, een soort bruiloft van een vader met zijn dochter. Dochters dragen een witte jurk, vaders hun mooiste pak. Er zijn getuigen, toespraken, er wordt gedanst.

De gelofte is het hoogtepunt. Dan belooft de vader „voor het aangezicht van God” zijn dochter te beschermen, „als haar gezag en beschermheer in haar tijdperk van Zuiverheid” (de levensfase waarin ze nog niet getrouwd is). Ook zegt hij: „Ik zal als leidsman integer en verantwoordelijk zijn, en bidden voor mijn dochter en familie als hogepriester van mijn huis.”

Niet alle dochters leggen een gelofte af; soms zijn ze daar te jong voor. Als ze het wel doen, dan beloven ze hun vader, en God, dat zij geen seks voor het huwelijk zullen hebben. Daarna leggen ze een witte roos op een houten kruis.

David Magnusson raakte gefascineerd door het fenomeen omdat het hem in innerlijk conflict brengt. Aan de ene kant kan hij geen sympathie opbrengen voor de vaders, die hun vaak erg jonge dochters een religieuze eed laten zweren waarvan zij de gevolgen niet overzien. Tegelijkertijd voelt hij enig begrip voor de drijfveren van die vaders. De wereld zit nu eenmaal vol gevaren en de drang om je kinderen te beschermen is menselijk.

„Vaders zeggen het te doen uit zorg voor hun opgroeiende dochters, niet om ze te bezitten. Ik wil het niet veroordelen, maar probeer de logica te achterhalen.”

Om die reden heeft hij de vaders en dochters gevraagd zo mooi mogelijk te poseren. „Door de kleding en de poses vinden de mensen zelf dat ze er schitterend op staan.”

Magnusson benaderde tientallen gezinnen; tot zijn verbazing stemden veel vaders en dochters meteen toe. Het resultaat is een serie waarin de sfeer van de Purity Pledge zichtbaar wordt.

De eerste Purity Wedding was eind jaren negentig in Colorado Springs. Randy Wilson, vader van vijf dochters en afkomstig uit een evangelisch-christelijke gemeenschap, beloofde in een zelfbedachte plechtigheid dat hij zijn oudste dochter zou beschermen. Binnen een paar jaar doken de Purity Balls overal op, vooral in Arizona, Louisiana en Colorado. Elk jaar worden er zo’n vijfduizend gehouden. Randy Wilson leidt een gemeenschap in Colorado die deze bruiloften organiseert.

Er is veel kritiek. Waarom moeten het altijd meisjes zijn die zich moeten voegen naar de ideeën van de ouders, vroeg feminist Eve Ensler zich af, de auteur van De Vagina Monologen. Zij vindt het ongezond dat dochters, onder druk van emotionele chantage, een keuze over het eigen lichaam wordt onthouden.

Psychologen (onder meer televisiepresentator Dr. Phil) waarschuwen voor het psychische effect: de meeste meisjes zullen voor hun huwelijk toch wel seks hebben en de vaders zullen dat als een persoonlijke afwijzing zien. Daardoor zal de relatie tussen vader en dochter onder grote druk komen te staan.

Maar de zelfverzekerde blik van de vaders op de foto’s laat zien hoe sterk de evangelische beweging zich in de publieke ruimte manifesteert. Politiek hebben ze voet aan de grond. Ex-presidentskandidaat Rick Santorum is een prominente woordvoerder. Hij legt tijdens spreekbeurten uit dat zijn tienerdochters als maagd het huwelijk in gaan. Fanatiek voeren evangelische politici in het Congres actie tegen de vergoeding van de anticonceptiepil. Het gaat niet zozeer om ongewenste zwangerschappen, maar om de ‘zondigheid’ van seks.

Antonio Sa, een van de geportretteerde vaders, zegt in een gesprek met Magnusson dat hij met zijn gelofte God eer wil bewijzen, zoals Paulus dat deed. „Dat betekent dat we onze lichamen overgeven aan God, en ons onthouden van seksueel immoreel gedrag.”

Sa verwijst naar Paulus, maar nergens in het Nieuwe Testament is een verwijzing te vinden naar een officieel vastgelegde relatie tussen vader en dochter. Hooguit heeft Paulus het over zuiverheid in de relatie met God, zoals: ‘Omdat ons deze beloften zijn gegeven, geliefde broeders en zusters, moeten we onszelf reinigen van alle lichamelijke en geestelijke smetten en vol ontzag voor God ons hele leven heiligen’ (2 Kor. 7:1).