'Er waren te veel zuilen bij Design Academy'

De Design Academy is in rep en roer door het vertrek van de driekoppige leiding van de masterafdeling. Anne Mieke Eggenkamp, voorzitter van het college van bestuur, is „verbijsterd” over de timing.

Na vandaag begint aan de Design Academy Eindhoven de zomervakantie – maar een rustige zomer wordt het niet. Er zal hard doorgewerkt moeten worden om ervoor te zorgen dat de masteropleiding goed blijft doordraaien. Vorige week donderdag stapte de driekoppige leiding van die afdeling op, wegens een conflict met de directie over vernieuwingen. Hun vertrek kwam op dezelfde dag dat Gijs Bakker (70), die de masterafdeling tien jaar leidde, afscheid nam.

Bakker, oprichter van het gerenommeerde ontwerperscollectief Droog Design, werkte 25 jaar bij de hogeschool. De afdelingshoofden Jan Boelen, Louise Schouwenberg en Joost Grootens zouden bij de masterafdeling zijn taken overnemen. Ze zagen daarvan af, omdat zij vreesden dat hun functie gemarginaliseerd zou worden. De directie zou hun bevoegdheden om docenten aan te stellen, budget te beheren en het lesprogramma vorm te geven, inperken. Ook mogen ze niet meer lesgeven.

Onthutste studenten openden een Facebook-pagina waarop zij hun verwarring over de gang van zaken kenbaar maken. Zij vragen zich af wie het komende studiejaar de leiding heeft over de masterafdeling. Ook willen ze de garantie dat het onderwijs even goed zal blijven. De Design Academy heeft een naam te verliezen. De hogeschool heeft van het ministerie van OCW het predicaat ‘excellent’ gekregen en trekt studenten uit de hele wereld.

Alle onrust ten spijt zet het college van bestuur de organisatorische vernieuwingen door. Naast afdelingshoofden, die Deans of Design gaan heten, worden onder meer Deans of Education (onderwijskundigen) aangesteld en translators (die de visie van de Deans of Design moeten vertalen in een inhoudelijk onderwijsprogramma) .

„De tijd dat één persoon bepaalde hoe het onderwijs werd ingericht, ligt achter ons”, zegt Anne Mieke Eggenkamp, voorzitter van het college van bestuur. „Er komen onderwijskundigen die het curriculum gaan stroomlijnen, zodat studenten het makkelijker kunnen doorlopen. Er zijn nu te veel langstudeerders, wat onze school boetes oplevert.”

Heeft het vertrek van de leiding van de masterafdeling u verrast?

„Ik ben er verbijsterd over. We hebben maandenlang met elkaar gepraat. Een maand geleden heb ik om hun commitment gevraagd, dat hebben ze toen toegezegd. Het is een klap in ons gezicht dat zij zich nu op het laatste moment terugtrekken. Het was een grote shock voor iedereen dat zij hun vertrek vorige week donderdag vlak voor het afscheidssymposium van Gijs Bakker aankondigden.”

Niet alleen de afdelingshoofden, maar ook Gijs Bakker en anderen hebben kritiek op de vernieuwingen die u doorvoert. Waarom zijn die nodig?

„Onze school heeft fantastische ontwerpers afgeleverd, echte sterren, zoals Piet Hein Eek, Maarten Baas, Hella Jongerius en Jurgen Bey. We hebben het predicaat excellent gekregen. Dat betekent niet dat je achterover kunt leunen. De maatschappij van nu vraagt dat studenten veelzijdiger worden opgeleid dan vroeger. Ze moeten leren niet alleen producten te ontwerpen, maar ook diensten, systemen of strategieën. Om dit te vertalen in ons onderwijs, moeten we vernieuwingen doorvoeren. Er waren binnen de school te veel losse ideeën, zuilen, en niet genoeg verbindingen. Het nieuwe organisatiemodel vraagt om samenwerking en niet om autocratisch leiderschap.”

De vertrokken afdelingshoofden vreesden dat de school ten onder zal gaan aan management en bureaucratie.

„Ik begrijp de angst. Het is een legitieme emotie. Maar deze tijd vraagt om een wat strakkere sturing, een gezamenlijk kader, zodat je creatieve mensen de ruimte kunt geven om te doen waar ze goed in zijn. Het is jammer dat zij niet inzien dat dit juist een verbetering voor hen zou zijn.”

Onder de studenten is grote onrust ontstaan. Hoe lost u dit op?

„Wij beloven dat er in september een goede opleiding staat. Wellicht stellen we één interim-hoofd aan. Voor studenten die vragen hebben, is er in de zomer altijd iemand bereikbaar.”

Volgens de vertrokken leiding mist de school een artistiek directeur, die de visie van de school bewaakt.

„We hebben een creative board. Maar kennelijk voelt men nog niet wat dat betekent. We waren al bezig om de taak van Ilse Crawford, die samen met Walter Amerika de creative board vormt, aan te passen, zodat haar rol zichtbaarder wordt. Als dát de verbindende schakel binnen de school kan zijn, dan zou het zo maar kunnen dat we haar in de positie van artistiek directeur zetten.”