De PvdA in Hoek van Holland over het weerbericht

‘Zowel afgelopen woensdag als donderdag zaten de weerdeskundigen er weer eens compleet naast bij hun voorspellingen voor de kuststrook.’

Volgens de PvdA-fractie waren vorige week woensdag en donderdag „hele mooie stranddagen” in Hoek van Holland, terwijl de weerdeskundigen „regen, windstoten en onweer” hadden voorspeld. Om welke deskundigen gaat het? Het KNMI, onder andere, zegt Jaap de Neef, lokaal PvdA-fractielid, per mail. Andere bureaus noemt hij niet bij naam, behalve Piet Paulusma, een „prettige uitzondering”, omdat Paulusma in zijn weerbericht wel vaak de kust apart noemt. We kijken dus naar het KNMI. Eerst een definitiekwestie: een verwachting kan eigenlijk niet fout zijn, hoogstens niet uitkomen. Een tweede kanttekening: het KNMI geeft geen lokaal weerbericht. Dat valt zelfs buiten zijn taakomschrijving. De Wet op het KNMI schrijft voor dat het KNMI slechts „een algemeen weerbericht” gratis beschikbaar maakt. De rest is het terrein van commerciële bureaus. Het KNMI is dus geen ANP van het weer: de bulletins op radio en tv (of hier rechtsonder op deze pagina) komen van marktpartijen. Het KNMI publiceert alleen een algemeen, landelijk weerbericht op knmi.nl. Zat dat er dan „compleet naast”? Nee. Op woensdagochtend 4 juli om 07.01 was de verwachting: „Wolkenvelden, vanmiddag zon en in het zuidwesten kans op een (onweers)bui”. De middagtemperatuur: tussen 22 graden in het Waddengebied tot 27 graden in het binnenland. Het daadwerkelijke weer in Hoek van Holland die dag: een minimumtemperatuur van 17.8 °C en een maximum van 28.7°C. Het regende anderhalf uur waarbij er 0.8 mm neerslag viel. De zon scheen 6.8 uur. Voor donderdag 5 juli verwachtte het KNMI: „Zomers warm en toenemende kans op onweer”, met „op meerdere plaatsen” stevige regen- en onweersbuien met kans op hagel en windstoten. Middagtemperatuur: tussen de 23 graden en 27 graden. Volgens de weerarchieven was het die dag in Hoek van Holland maximaal 23.3 °C , viel er regen (4.6 mm regen gedurende 2,7 uur) en scheen de zon 4,4 uur. Dat valt binnen de marges van de algemene verwachting.

De bewering dat het KNMI er compleet naast zat beoordelen wij als onwaar.

‘De miskleunen van de weerinstituten kosten ondernemers in Hoek van Holland zo’n 100.000 euro per dag.’

Het PvdA schrijft op de site over een „inkomstenderving” die aan de hele kust al snel „miljoenen euro’s” bedraagt en alleen al in Hoek van Holland zo’n „100.000 euro”. Hoe is dat bedrag tot stand gekomen? In Hoek van Holland staan dertien strandpaviljoens, laat Jaap de Neef (PvdA) weten. Volgens hem mag je op een zomerse dag uitgaan van een omzet van ongeveer 6.000 tot 8.000 euro per paviljoen. Gezamenlijk is dat ongeveer een ton omzet (overigens dus nog geen winst). Dan tellen andere ondernemingen, zoals winkels en restaurants, nog niet mee.

Volgens Jacco Roest van de Vereniging van Strandexploitanten Hoek van Holland zou het omzetverschil tussen een zomerse dag en en een slechte dag inderdaad 100.000 euro kunnen zijn, maar harde cijfers zijn er niet. Sowieso blijft de vraag: in hoeverre komt dat verschil door het weer zelf of door het weerbericht? De ervaring van Roest is dat het effect van het weerbericht inderdaad groot is. Mensen zijn kuddedieren, zegt hij: „Als de weersvoorspellers strandweer aankondigen, dan kun je de klok er bijna op gelijkzetten, dan staat de A20 vast, staat de dijk vol en kun je zelfs warm bier verkopen”. Maar dit effect aantonen met cijfers is lastig. Ook Cees Pluimgraaff, woordvoerder van de Nederlandse Vereniging van Strandpaviljoenhouders aan de Noordzeekust, beschikt niet over dergelijke cijfers. Hij noemt wel een vuistregel: „Onder elkaar zeggen we dat je bij slecht weer een kwart van de normale omzet draait”. De deelgemeente Hoek van Holland beschikt alleen over bezoekerscijfers over het hele jaar, niet per dag. Over het hele jaar komen er 2,5 miljoen bezoekers (dat is dus een kleine 7.000 per dag gemiddeld). Verder weet de woordvoerder dat er op „een mooie zomerdag” pieken zijn van tussen de 50.000 en 80.000 bezoekers.

In het uiterste geval zou Hoek van Holland dus – door een eventueel compleet verkeerd weerbericht – maximaal 80.000 potentiële bezoekers kunnen mislopen. Stel dat die allemaal enkele euro’s zouden uitgeven, zou je inderdaad op een ton winstderving per dag kunnen komen. De PvdA-fractie zou dus gelijk kunnen hebben, maar er zijn geen gegevens om dat te staven.

Daarom beoordelen we deze uitspraak als ongefundeerd.

„Weersomstandigheden in de zomer aan het strand zijn vaak stukken beter dan 10 kilometer verderop”

In de kuststrook valt er in de zomer minder neerslag en is het inderdaad zonniger dan in het binnenland, zegt Harry Geurts van het KNMI – al noemt hij de marge van tien kilometer „wel heel krap”. Langs de Hollandse kust en in het Waddengebied zijn er in de drie zomermaanden gemiddeld ongeveer 100 meer zonuren dan in oostelijk Nederland. Soms is de zon daar zelfs in één maand 100 uur langer te zien. Dit blijkt uit de Klimaatatlas van het KNMI, ‘de Bosatlas voor het klimaat’, op basis van de langjarige gemiddelden van de periode 1981-2010. We beoordelen deze uitspraak van de PvdA-fractie in Hoek van Holland dan ook als waar.