‘Lenteakkoord treft Z-Europa’

Vertrekkend SP-Kamerlid Ewout Irrgang debatteert vanmiddag over EU-steun aan Spanje. „De oplossing is verder weg dan ooit.”

Ewout Irrgang voert vanmiddag wellicht zijn laatste debat als Tweede Kamerlid voor de SP. Ondanks het Kamerreces wordt gesproken over de Europese steunverlening van maximaal 100 miljard aan Spanje. Dat land is door een bankencrisis in problemen gekomen en moet onbetaalbare rentes voldoen om zijn schuld te financieren. Maar of het zijn laatste debat als financieel woordvoerder wordt? „Ik heb al meer laatste debatten gevoerd. Deze zomer zal ook de steun aan Cyprus wel aan de orde komen”, zegt Irrgang die na de verkiezingen in september uit de Kamer vertrekt. De afgelopen zeven jaar is hij uitgegroeid tot een van de felste tegenstanders van minister Jan Kees de Jager (Financiën, CDA).

Vorig jaar zomer werd het reces onderbroken voor de steunverlening aan Griekenland. Zijn we sinds die tijd dichter bij een oplossing gekomen?

„Nee, de oplossing is verder weg dan ooit. Ondanks de afwaardering van de Griekse schulden heeft het land onvoldoende lucht. Door de bezuinigingen is de economie in een vrije val beland, waardoor de schuld nog altijd enorm is. Daarom wordt er nog steeds onderhandeld. Maar Griekenland is klein bier in vergelijking met Spanje. Daar zie je hetzelfde mechanisme. Het land krijgt miljardensteun voor de banken en moet tegelijk veel bezuinigen waardoor de economie verzwakt. Het schuldenprobleem wordt zo alleen maar groter.”

Wat is het alternatief?

„Je moet allereerst zorgen voor een adequate schuldsanering. Nu worden de banken alleen maar overeind gehouden. In het geval van Spanje betekent het dat enkele banken gecontroleerd failliet moeten gaan. Nu komen schulden van bedrijven en particulieren op de publieke balans terecht. Beter zou het zijn een deel van de private schulden af te waarderen. Verder moeten de noordelijke Europese landen met een stimuleringspakket komen. Bij het Kunduz-akkoord wordt alleen maar bezuinigd: dat betekent in de praktijk dat we minder importeren uit het zuiden van Europa. Dat is eigenlijk een heel anti-Europees beleid. Het is onmogelijk dat alle landen zich uit deze crisis redden via hun export. En tot slot moet de Europese Centrale Bank onderdeel worden van de oplossing. Het is economie voor de middelbare school, maar tijdens een depressie moet je de geldhoeveelheid vergroten. Dan zal ook de rente voor Spanje en Italië dalen. Die is nu zo hoog door speculatie. Ja, VVD en PvdA zeggen dan dat de SP de geldpers wil laten draaien. Maar vorig jaar heeft de ECB voor 200 miljard aan staatsobligaties opgekocht; toen heb ik van hen geen bezwaren gehoord.”

Stel dat u in de positie van minister De Jager komt. Wat zou u anders doen?

„Je moet allereerst constateren dat deze aanpak niet werkt. Wellicht praten we binnenkort over steun aan Italië. Het zou heel goed zijn als Nederland, dat in Europa wordt gezien als het kleine Duitsland, snel een ander geluid laat horen. Dat we stoppen met het kapot bezuinigen van de economieën. Het heeft zeker gevolgen als wij een ander geluid laten horen. We zijn Duitslands betrouwbaarste bondgenoot. De Franse president Hollande heeft goede dingen gezegd over de stimulering van de economie, maar Frankrijk heeft een slechte naam in Duitsland. Nederland zou veel meer indruk maken.”