Griekse toestanden in rijksdeel overzee

De financiële problemen op Curaçao lopen door het excessieve begrotingstekort uit de hand. Ingrijpen dus, zoals een adviesorgaan zegt?Dat ligt uiterst gevoelig.

Griekse toestanden op Curaçao. Enorme tekorten op de begroting, een toezichtsorgaan dat het land aanspoort orde op zaken te stellen en een regering die dat weigert. Op de agenda van de Rijksministerraad morgen staat een gevoelig agendapunt: Curaçao dwingen om te bezuinigen en de begroting sluitend te krijgen. Vier vragen over de financiële toestand van Curaçao.

1Hoe groot zijn de problemen? De vergelijking met Griekenland is niet onterecht. De Grieken hebben een tekort van ruim zes procent van het bruto binnenlands product. Het tekort van het Caraïbische eiland met 140.000 inwoners is dit jaar 9 procent. In absolute getallen gaat de vergelijking wel mank. Het tekort is 153 miljoen Antilliaanse gulden, circa 70 miljoen euro. De grootste problemen komen door de hoge kosten van de gezondheidszorg en een duur pensioenstelsel. Zo is de pensioenleeftijd op Curaçao 60 jaar.

2Kan Nederland zich met de financiën in Curaçao bemoeien?

Ja. Curaçao is weliswaar sinds 10 oktober 2010 net als Aruba en Sint Maarten een apart land binnen het Koninkrijk, maar het moet wel voldoen aan rijkswetten. In de jaren die aan de veranderingen van het Statuut van het Koninkrijk voorafgingen zijn voor 1,7 miljarden euro schulden van de Nederlandse Antillen gesaneerd. In 2008 is het College van Financieel Toezicht voor Sint Maarten en Curaçao (CFT) opgericht dat toeziet op het begrotingsbeleid. Dit college wordt geleid door Age Bakker, eerder Nederlands bewindvoerder bij het IMF. Verder bestaat het CFT uit leden namens Curaçao, Sint Maarten en Nederland. Zij hebben de regering al vaak aangespoord om de begroting op orde te brengen.

3Waar moet de Rijksministerraad nu over beslissen?

Het toezichtsorgaan adviseert de Rijksministerraad nu Curaçao een aanwijzing te geven, en daarmee te dwingen maatregelen te treffen om het tekort in drie jaar weg te werken. Betrokkenen vinden de term ‘onder curatele’ te ver gaan omdat niet specifieke maatregelen worden voorgeschreven. De Rijksministerraad bestaat uit de Nederlandse ministerraad aangevuld met vertegenwoordigers van Sint Maarten, Aruba en Curaçao. Normaal zijn dat de gevolmachtigde ministers, maar morgen schuiven de minister-presidenten van deze landen aan, onder wie Gerrit Schotte van Curaçao. Hij moet nu meebeslissen over de aanwijzing aan zijn eigen regering. De Nederlandse ministers hebben echter de meerderheid in de Rijksministerraad. Premier Rutte zal tijdens een diner met zijn overzeese collega’s vanavond ongetwijfeld de zaak voorbespreken.

4Wat betekent een ‘aanwijzing’ voor de verhoudingen met Curaçao?

Die zijn al niet goed. Een commissie onder leiding van Paul Rosenmöller rapporteerde vorig jaar over integriteitsproblemen in het bestuur van Curaçao. Zo zou Schotte banden hebben met maffia-achtige figuren. Nederland vindt dat Curaçao te weinig doet aan integriteitsproblemen en de financiële situatie. Diverse politici op Curaçao zeggen echter genoeg te hebben van de Nederlandse bemoeizucht. Hermin Wiels van coalitiepartij PS heeft al gezegd dat als de aanwijzing er komt, „we de poppetjes aan het dansen krijgen”. Denkbaar is dus dat na vrijdag op Curaçao de roep om echte onafhankelijkheid aanzwelt.