Column

Drink bloed, drink bravoure, drink jeugd

Straks naar Madonna in de Amsterdam-Bijlmerse concerthal Ziggo Dome. Maar eerst even naar de buren: naar bioscoop Pathé Arena, voor Snow White and the Huntsman. Want ik wil wel eens weten wie Madonna is. Boze Koningin of Sneeuwwitje?

Het licht gaat uit. ‘En het doek gaat op’, zou ik nu willen schrijven. Maar film wordt allang niet meer als een toneelstuk gepresenteerd. Wat jammer is, want het had wel wat, zo’n waardig wegschuivend toneelgordijn waarachter dan een bioscoopscherm tevoorschijn kwam.

Hoe dan ook, de film begint en ik wordt 127 minuten meegesleurd door een provocerende versie van het bekende sprookje, met Sneeuwwitje als een soort Jeanne d’Arc en ook verder weinig schattigs. De zeven dwergen zijn niet geneigd tot ridderlijkheid, en de ridders al helemaal niet. Deze damsel in distress moet het hebben van de jager – van degene die haar hart moet stelen en naar de koningin-stiefmoeder brengen, dus.

Ja, hij steelt haar hart. Hij, niet de prins. En zíj rijdt op het witte paard. Na de overwinning zit ze trouwens alleen op de troon. Geen man.

Dit is geen kinderfilm, ook al zullen pubers als blokken vallen voor de verfijnde horror en de pronte special effects. Snow White richt zich op een volwassen publiek met voldoende levenservaring voor onverkwikkelijke waarheden over de gemenigheid van mens tegen mens.

Verraad. Ellende. Stront, enkeldiepe stront.

Sprookjes zijn een fatalistische waarschuwing: of je nou oppast of niet, het blinde toeval bestaat en het slaat toe als het daar zin in heeft. Dat toeval heet in dit sprookje de boze koningin en deze film maakt van haar een vrouw die een keer te vaak bedrogen is en een keer te vaak is afgerekend op haar uiterlijk. Charlize Theron, een keten vogelschedeltjes langs haar halslijn, kleurt haar met kille paniek. Haar vertelt de toverspiegel niks wat ze niet al weet. Rimpels! Verval van schoonheid betekent verval van macht. Dat nooit. Met haar zwarte kunst ontsteelt ze jonge vrouwen hun jeugd. Om zelf jong te blijven. Of nee, uit angst om er oud uit te zien. Oud worden wil iedereen namelijk wél.

De bioscoop gaat uit, nu gauw naar dat concert van Madonna. Dat valt niet tegen, wat een meesterlijke show. Al dertig jaar is Madonna de koningin van het bal, zal Hester Carvalho treffend in deze krant schrijven. Maar wat voor koningin is Madonna? Een Sneeuwwitje? Dat is ze wel geweest, bekijk een stukje van haar Blond Ambition Tour uit 1990 en je ziet haar provocerend naïef, waarmee ze sterk doet denken aan de mooiste van het land uit het sprookje. Toen zong ze haar lijflied Like a Virgin bomvol lust. Vanavond doet ze die song ook, maar als een melancholiek walsje, nu is het de herinnering van een oudere vrouw. Ook haar vertelde de spiegel iets wat haar niet aanstond. Ze deed er wat aan, met scalpel en botox, zo’n koningin is ze nu. Maar wacht even, is zij dan de boze koningin? Ja, maar zonder dat boze. Net als de Boze Koningin drinkt Madonna van de jeugd, daarvoor dient het kuddetje jonge dansers om haar heen. Maar niet van hun bloed, juist niet. Ze heeft ze levend nodig, want ze voedt zich met hun bravoure, tussen hen springt ze eruit. Zij doet wat die kids doen en meer! Pardon? Is ze echt 53? Het doet er niet toe. Het doet er wel toe. Allebei. Dat kan een koningin.

Madonna geeft ons moederlijke goede raad: „Never go to bed angry.” Madonna laat haar broek zakken. Toont ons haar billen. Hijst haar broek weer op. „Daar zijn jullie nog niet aan toe”, smiespelt ze. „…En ik ook niet.” Zo bewijst ze, gul, geil en vol zelfspot: ze is de positieve variant van het koninginnenwrak uit Snow White. Oud en heftig, jong en wijs.

In Den Haag gaat de Britse schrijfster Hilary Mantel in openbaar gesprek. Ik genoot van haar bestseller Wolf Hall, en ook van het vervolg Bring up the Bodies – weer een bestseller. Sprankelend vertellen ze over Hendrik de Achtste, die van die zes vrouwen. Ik vraag naar Anne Boleyn, zijn tweede vrouw. „She’s a shopkeeper. Ze moet haar waren aan de man brengen.” Ze was koningin, minnares maar onherroepelijk geen meisje meer. Ze moest weg, ze verloor haar hoofd door een samenzwering, analyseert Mantel. „Koninginnen zijn kwetsbaar, dat weten ze”, zegt ze. Dat is de essentie.