Berthe’s culinaire nalatenschap

Berthe Meijer is de stammoeder van Thuiskok. Vanaf 1973 stonden op deze plek, onder de kop Eten, vijftien jaar lang haar recepten. Deze week is Berthe Meijer overleden, maar nog jarenlang zullen uit de krant geknipte, inmiddels vergeelde recepten van haar hand opduiken uit een stapeltje knipsels of naar beneden dwarrelen als ik een kookboek

Berthe Meijer is de stammoeder van Thuiskok. Vanaf 1973 stonden op deze plek, onder de kop Eten, vijftien jaar lang haar recepten. Deze week is Berthe Meijer overleden, maar nog jarenlang zullen uit de krant geknipte, inmiddels vergeelde recepten van haar hand opduiken uit een stapeltje knipsels of naar beneden dwarrelen als ik een kookboek opensla.

Berthe’s dagelijkse recepten zijn gebundeld in drie boeken, Het NRC Handelsblad Kookboek, het NRC Handelsblad Menuboek en De avontuurlijke keuken. Het laatste is in 2008 opnieuw uitgegeven, twintig jaar na het verschijnen van de eerste editie. De zeshonderd recepten getuigen van haar liefde voor koken en lekker eten. Berthe Meijer schreef ze voor gelijkgestemden, mensen die van koken en lekker eten houden. Ze was in haar recepten praktisch en zorgzaam, werkte met verse ingrediënten en hield rekening met de seizoenen. Ze lette op het huishoudbudget, maar af en toe mocht lekker eten ook wat kosten. En ze liet zich inspireren door de wereldkeuken. Nu kijken we niet meer op van een Noord-Afrikaanse tabouleh of een Japanse komkommersla, maar wie wil weten hoe bijzonder dat veertig jaar geleden was, moet eens een huishoudkookboek uit die tijd openslaan. De Hollandse spruitjeslucht stijgt eruit op. Berthe daarentegen was een culinaire kosmopoliet.

Als hommage aan Berthe heb ik uit haar recepten voor de maand juli de Mexicaanse wijtingschotel gekozen. „Economisch koken”, zet ze erbij. Ze bekommert zich niet alleen om de portemonnee van de lezer, maar ook om de lijn. En als altijd is het lekker.

Kook de aardappelen in de schil gaar, laat ze afkoelen, pel ze en snijd ze in plakken van 0,5 centimeter dikte.

Pel de uien en snijd ze in ringen van 0,5 centimeter dik. Ontdoe het pepertje van zaadjes en zaadlijsten en hak het fijn. Pel de tomaten, ontpit ze en snijd ook die in plakken van een halve centimeter. Warm de oven voor op 225 graden Celsius.

Vet een lage, vuurvaste schotel in met olie. Leg nu dakpansgewijs over elkaar in de schotel: rijtjes wijtingfilets, uienringen, plakjes tomaat en plakken aardappel en ga door tot alles op is. Strooi het fijngehakte pepertje erover, de verkruimelde laurier, de tijm en zout en peper. Sprenkel de olijfolie erover en zet 20 minuten in de oven.

Dien heet op, met of zonder stokbrood. Strooi over de schotel eventueel nog wat verse fijngehakte peterselie en garneer met plakjes citroen of limoen.

Wie aan de lijn doet, kan er in plaats van olijfolie een mengsel van visbouillon en/of witte wijn over gieten. Zet dan de schotel, afgedekt met folie, in de oven en haal de laatste paar minuten de folie eraf.

Geef er een frisse groene sla bij met bijvoorbeeld wat maïskorrels en paprika. Aldus Berthe.

Wijtingschotel

Voor vier personen:

filets van 4 wijtingen

2 middelgrote uien

4 middelgrote aardappelen

4 tomaten

1 vers rood pepertje

zout en versgemalen peper naar smaak

1 theelepel tijm

1 verkruimeld laurierblad

1 dl olijfolie of iets minder

Eventueel:

1 eetlepel fijngehakte peterselie

plakjes citroen of limoen