Nieuw land met een ‘menselijk gezicht’

De haven van Rotterdam kruipt verder de zee in. Bijna vier jaar geleden begon de aanleg van de

Tweede Maasvlakte. Vanmiddag is de zeewering gedicht. Nederland heeft weer nieuw land, en een nieuw kustlijn.

Eerst waren er alleen de golven. Toen verscheen er een schip aan de horizon dat geduldig zand begon te zuigen. Heel veel zand. De eerste stukjes vielen droog. Zeevogels en zeehondjes kwamen het nieuwe land verkennen. Kort daarop reed het eerste vrachtwagentje rond en niet veel later wemelde het van de meest merkwaardige wagens, kranen en gravers, allemaal speciaal ontworpen om het nieuwe land in de juiste vorm te kneden.

De Rotterdamse haven breidt opnieuw uit. Sinds de Tweede Wereldoorlog is de haven van de Botlek, via de Europoort en de Eerste Maasvlakte nog weer verder de zee ingekropen. Vanmiddag hebben twee sleephopperzuigers en een snijkopzuiger – de waterbouwers hebben een rijk vocabulaire – het laatste deel van de elf kilometerlange nieuwe zeewering in de Noordzee gevuld. Nog geen vier jaar na het begin van de aanleg heeft de Tweede Maasvlakte zijn (bijna) definitieve vorm. En Nederland een nieuwe kustlijn.

Tweeduizend hectare nieuw land inclusief duinen, strand en wegen, een feitelijke uitbreiding van het Rotterdamse havengebied met 1000 hectare (1400 voetbalvelden). De haven van Rotterdam is weer 20 procent groter geworden. Klaar voor de toekomst met een verwachte verdubbeling van de overslag (nu bijna 435 miljoen ton per jaar) in 2020.

Er is 215 miljoen kuub zand opgespoten. Aan de noord- en noordwestkant heeft de blockbuster, zoals de speciale kraan heet, tienduizenden betonblokken met militaire precisie op hun plaats gelegd. Samen met het ‘stenig duin’ erachter moeten zij het nieuwe havengebied beschermen tegen de felle noordwester stormen.

Aan de west- zuidwestkant ligt een uitgestrekt nieuw badstrand. Met een speciaal hoekje voor de naaktlopers. Bovenop het duin staat een permanent huisje voor de reddingsbrigade. Voor de badgasten is een ruime parkeerplaats aangelegd. Kosten noch moeite zijn gespaard om Rotterdammers naar het nieuwe strand te lokken. Het nieuwe land heeft ook een menselijk gezicht.

Maar dat is prettige bijzaak. Het Havenbedrijf Rotterdam heeft de Tweede Maasvlakte aangelegd om geld te verdienen. Daarvoor heeft het in eerste instantie 1,9 miljard euro uitgetrokken. Tot nog toe zijn twee terreinen vergeven. Aan de ene kant van de prinses Amaliahaven bouwt APMT, aan de andere kant RWG.

Straks meren hier de grootste containerschepen ter wereld aan die in strakke lijndiensten vanuit Azië en Latijns-Amerika naar Rotterdam varen. Vanuit de Rotterdamse haven gaat de goederenstroom weer verder, deels over zee, deels over binnenwater, over het spoor, en over de weg.

Niet al het nieuwe havengebied komt meteen beschikbaar. Voorlopig blijft er midden op de de Tweede Maasvlakte een grote plas liggen. Pas als nieuwe gegadigden zich melden, wordt ook dit gebied drooggelegd. Uiteindelijk is voor het hele project 2,9 miljard euro uitgetrokken.

Boskalis en Van Oord hebben het ‘natte’ werk voor hun rekening genomen. Met de afsluiting van de zeewering is dat zo goed als klaar. Al moet er nog flink gebaggerd worden in de Yangtzehaven en moet er nog een doorgang gemaakt worden naar de havens van de Tweede Maasvlakte. Maar de kades voor de twee nieuwe terminals zijn klaar, inclusief stopcontacten die de schepen van stroom voorzien zodat ze hun vervuilende motoren binnen de haven niet aan hoeven te zetten. APMT belooft nul uitstoot van schadelijke stoffen.

Medio volgend jaar is het natte werk echt af, en ligt ook de infrastructuur op zijn plaats om de verwachte containerstroom naar het achterland te vervoeren. Een klein jaar later zijn ook de twee nieuwe terminals gereed voor gebruik. State of the art computergestuurde kranen zullen de containerstroom onafgebroken van de schepen tillen.

Voor de natuur die plaats moet maken voor al dit industrieel geweld komt compensatie in de vorm van een bodembeschermingsgebied van 25.000 hectare voor de kust. Boomkorvissers mogen er niet in. De vogels waar dit deltagebied van oudsher beroemd om is, moeten er vrij spel krijgen.