Morsi wil dialoog aangaan met leger en rechterlijke macht - veel druk VS

Aanhangers van Morsi met een spandoek van de Egyptische president. Foto Reuters / Asmaa Waguih

De Egyptische president Mohammed Morsi zal de dialoog zoeken met het leger, zijn politieke tegenstanders en de rechterlijke macht. Hij zegt dit te willen doen om de crisis te beteugelen die ontstond toen hij de beslissing van het Constitutionele Hof om het parlement te ontbinden afgelopen weekend ongedaan maakte.

Morsi riskeerde met dat besluit een harde confrontatie met het machtige Egyptische leger. Vooral de Verenigde Staten, jaarlijks goed voor ongeveer een miljard euro hulp aan Egypte, had nadrukkelijk aangedrongen op een dialoog om de crisis te beëindigen. Vandaag zei Morsi dat hij vastbesloten is gerechtelijke uitspraken te respecteren.

Zondag vaardigde president Morsi een presidentieel decreet uit dat de ontbinding van het parlement ongedaan maakte. Hij riep de parlementsleden op weer bijeen te komen, totdat een nieuw parlement gekozen kon worden. Het leidde gisteren tot een parlementaire vergadering van enkele minuten.

Leger is bang macht te verliezen aan Moslimbroederschap

Die vergadering was tegen het zere been van het machtige Egyptische leger. Dat is bang dat de Moslimbroederschap, waartoe zowel Morsi én een meerderheid in het parlement behoren, te veel macht krijgt.

Het leger wenst ook na de Arabische Lente, zo weinig mogelijk macht uit handen te geven. Vlak voor de verkiezing van Morsi trok het daarom snel nog even veel bevoegdheden naar zich toe. De Militaire Raad bekrachtigde daarom ook de uitspraak van het Constitutionele Hof om het parlement te ontbinden.

Het is allemaal nogal ingewikkeld. En niet alleen voor buitenstaanders in Europa. NRC-correspondent Gert van Langendonck schrijft:

De komende weken en maanden worden voor de Egyptenaren een stoomcursus in grondwettelijk recht. Het lijkt wel alsof er elke dag een nieuwe rechtbank zich in het debat mengt.

Machtsstrijd voor veel Egyptenaren diepe teleurstelling

De ultrakorte duur van de parlementszitting leek volgens veel experts een duidelijke compromis tussen Morsi en de legertop. De komende tijd zullen de verschillende machtsblokken om tafel moeten om de opgelopen spanning nog verder weg te nemen. Vooral economisch is dat van groot belang. De Egyptische economie lijdt zwaar onder de aanhoudende politieke onzekerheid als gevolg van de machtsstrijd.

Maar ook politiek is de huidige situatie in Egypte uiteraard een teleurstelling voor veel inwoners van het land. NRC-correspondent Van Langendonck schrijft vandaag:

Een machtsstrijd tussen leger en Moslimbroeders – een constante in de moderne Egyptische geschiedenis – was niet waar de activisten van droomden toen ze op 25 januari 2011 naar het Tahrirplein trokken. De Moslimbroederschap was toen niet eens van de partij. Die kwam pas later, toen het ernaar uitzag dat de opstand ging lukken.

Toch is het niet gezegd dat dit politieke machtsspel zal uitmonden in geweld - al is zoiets in Egypte volgens Van Langendonck ook zeker niet uit te sluiten.

Voorspellingen doen in Egypte is gevaarlijk, maar tot straatgeweld komt het wellicht niet. Wat er nu gebeurt is dat de voornaamste spelers in het machtsspel elkaar aftasten. Het parlement is bijeen geweest: een overwinning voor de Moslimbroederschap. Maar het is na vijf minuten alweer uiteengegaan: een teken dat dit in de eerste plaats onderhandelingstactiek is.