Technologie-pact ASML levert 1.200 banen op

Chipfabrikant Intel steekt de komende jaren 3,3 miljard euro in ASML. Ook andere fabrikanten doen mee aan dit pact, dat een nieuwe generatie chips en 1.200 banen zal opleveren.

Technologiebedrijf ASML smeedt een pact met de grootste chipfabrikanten ter wereld om samen processors te ontwerpen voor de komende generaties smartphones, tablet-pc’s en andere elektronica. Daarmee zijn miljarden gemoeid.

ASML tekende gisteren een overeenkomst met zijn belangrijkste klant, de Amerikaanse chipmaker Intel. Die wil 15 procent van de ASML-aandelen kopen (2,5 miljard euro) en steekt nog eens 829 miljoen euro in de ontwikkeling van nieuwe lithografiemachines. De verwachting is dat ASML ook twee andere klanten aan zich bindt: elektronicagigant Samsung en chipfabrikant TSMC uit Taiwan kunnen samen maximaal 10 procent aan aandelen overnemen. „Deze onderhandelingen zijn al gaande, maar Intel reageerde als eerste”, aldus ASML-topman Eric Meurice.

ASML verwacht 1.000 tot 1.200 extra specialisten nodig te hebben om nieuwe chipmachines te ontwerpen. Op dit moment werken ongeveer 4.000 technici bij het bedrijf in Veldhoven. Komend jaar komen er al enkele honderden banen bij, verwacht ASML. Ook kennisinstellingen als TNO en toeleveranciers uit de regio Eindhoven zullen profiteren van extra werkgelegenheid. Het is een impuls voor de regio, waar veel kennisintensieve bedrijven zitten. Demissionair minister Maxime Verhagen (CDA, Economische Zaken) noemde de deal vanochtend „een enorme impuls aan onderzoek en ontwikkeling in de hightech”.

ASML, een voormalige dochter van Philips, is met 5,6 miljard euro omzet per jaar een relatief kleine schakel in de wereldwijde chipindustrie (250 miljard euro). Maar het is wel een belangrijke schakel: de lithografiemachines bepalen hoe fijnmazig de verbindingen in geheugenchips en processors zijn. De nauwkeurigheid wordt uitgedrukt in nanometers, een miljoenste van een millimeter.

ASML-technologie zit dus in de haarvaten van smartphones, tablet-pc’s, laptops en webservers. Elke nanometer vooruitgang die er in Veldhoven wordt geboekt, levert snellere, zuiniger chips op die ook nog eens voordeliger zijn om te maken.

Maar wat bezielt ASML om een kwart van zijn aandelenkapitaal te beschikking te stellen aan zijn klanten? De overstap naar nieuwe technologie vergt miljardeninvesteringen, zowel voor ASML als de chipfabrikanten die de lithografiemachines kopen. Daarom ligt het voor de hand de invoering van nieuwe productiemethoden te synchroniseren.

Het voordeel voor ASML is dat het voor de komende vijftien jaar een technologie ontwikkelt waarnaar gegarandeerd vraag is. Intel zegt dat het nieuwe machines zal afnemen. Die zekerheid is belangrijk omdat de bereidheid te investeren sterk schommelt in de chipindustrie, die erg conjunctuurgevoelig is: de prijzen van chips en computergeheugen wisselen om de haverklap, de vraag naar nieuwe gadgets is onvoorspelbaar. Als het economisch tegenzit, sluiten chipfabrieken hun productielijnen en is er geen behoefte aan nieuwe lithografiemachines, die tientallen miljoenen euro’s per stuk kosten. Dat gebeurde in 2009, toen ASML dankzij de financiële crisis alle flexibele krachten moest ontslaan.

En wat schieten de chipfabrikanten op met de deal? Met een deelname in ASML verzekeren zij zich van een cruciale toeleverancier. Als Samsung en TSMC ook tekenen, dient het pact als een beschermingsconstructie: chipfabrikanten kunnen voorkomen dat een concurrent ASML opkoopt. Financieel directeur Peter Wennink benadrukt dat de nieuwe aandeelhouders verder amper zeggenschap over ASML krijgen. De aandelen worden ondergebracht in een stichting die beperkte invloed heeft, maar wel een overname kan voorkomen.

Commentaar: pagina 2

De wet van Moore blijft nog even geldig: pagina 21