Schraal feestje in Zuid-Soedan

Toen Zuid-Soedan er vorig jaar, na decennia van oorlog, bij referendum voor koos onafhankelijk van het Noorden te worden, wist iedereen dat het nieuwe land een hoogst onzekere toekomst tegemoet ging. Aan de levensvatbaarheid van het land werd alom getwijfeld.

Zuid-Soedan moest vrijwel bij nul beginnen. Er was amper infrastructuur, geen staatsapparaat, geen bestuurservaring, laat staan een democratische traditie. Wel was er armoede, veel corruptie, grote afhankelijkheid van buitenlandse hulp, veel analfabetisme en hardnekkig geweld tussen verschillende etnische groepen. De economie was kwetsbaar door de grote afhankelijkheid van de inkomsten uit de oliewinning. En een nieuwe oorlog met het Noorden was, en is nog altijd, een reële dreiging. Want toen Zuid-Soedan zich afscheidde, waren belangrijke twistpunten met de gezworen vijand onopgelost gelaten.

Tegen die achtergrond is het al heel wat dat Zuid-Soedan gisteren zijn eerste verjaardag kon vieren. De jonge staat is niet ingestort of uiteengevallen. Er is ook geen nieuwe grote oorlog met Soedan uitgebroken, zoals velen vreesden.

Maar voor een groot feest gaven de omstandigheden geen aanleiding. Daarvoor blijft de toestand van het land te zorgelijk, net als de levens van de Zuid-Soedanezen. „Er is gebrek aan alles”, verzuchtte een van hen zaterdag in deze krant. „Het lijkt alsof de oorlog nooit is gestopt.”

President Salva Kiir erkent de problemen. De onafhankelijkheid is „niet compleet”, zei hij gisteren, zolang Zuid-Soedan niet ook economisch op eigen benen kan staan. En zover is het nog lang niet. Het is een kwestie van heel lange adem voordat de voorwaarden voor economische ontwikkeling zijn geschapen. Zonder normalisering van de betrekkingen met Soedan is dat moeilijk denkbaar.

Dit voorjaar braken hevige gevechten uit tussen beide tot op de tanden bewapende landen. Een gespannen rust is teruggekeerd, maar stabiel is de situatie niet. Op economisch vlak speelt Zuid-Soedan hoog spel, sinds het in februari de olieproductie stillegde uit protest tegen de hoge prijs die Soedan vraagt voor het transport door zijn pijpleidingen. Beide landen lijden nu grote economische schade door de dichtgedraaide oliekraan, en beide denken dat de ander kwetsbaarder is en het minder lang zal volhouden. Dat is een gevaarlijke houding.

De twee landen moeten zélf tot een vergelijk zien te komen. Maar het is voor stabiliteit van de hele regio van belang dat dat lukt.