Het vliegwiel in Veldhoven

De miljardeninvestering van de Amerikaanse chipfabrikant Intel in zijn Nederlandse toeleverancier ASML in Veldhoven is een opsteker voor het bedrijf, voor de regio en voor Nederland. In het holst van de Europese schuldencrisis kiest een Amerikaanse marktleider in hightech voor een langetermijnverbintenis met de Nederlandse (kennis)economie. De koers van de ASML-aandelen schoot vanochtend bij de opening van de beurs 10 procent omhoog. ASML krijgt Intel inside, de tekst van de sticker die op menige pc is geplakt.

ASML is een industrieel-technologisch succesverhaal dat de meeste Nederlanders niet kennen. Het is het bewijs dat de kracht van een economie primair voortkomt uit het innovatieve vermogen van het bedrijfsleven. Het bedrijf is goed voor bijna 10.000 voltijdbanen. De vier letters stonden ooit voor Advanced Semiconductor Materials Lithography, maar zijn nu alleen nog de bedrijfsnaam. ASML maakt geavanceerde apparaten waarmee andere bedrijven, zoals Intel, chips produceren, de grondstof van steeds meer. ASML-producten liggen niet in de winkel, maar de producten die met zijn machines worden gemaakt wel, zoals smartphones en tablet-pc’s.

Intel wordt voor 2,5 miljard euro een kernaandeelhouder en steekt over een periode van vijf jaar 829 miljoen euro in onderzoek en ontwikkeling van technologie. ASML zoekt nog meer klanten die een vergelijkbare, zij het in geldbedragen kleinere rol willen spelen als kernaandeelhouder en financier van onderzoek.

ASML is, achter Philips, het bedrijf met de hoogste uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling in Nederland. Het kapitaal van Intel en anderen ondersteunt nieuwe (hoogwaardige) werkgelegenheid in de regio Eindhoven en nieuwe opdrachten voor toeleveranciers. De extra investeringen zijn een regelrechte economische stimulans. Ook voor Nederland. Clusters van economische bedrijvigheid, hoger onderwijs, innovatie en gepaste overheidsfaciliteiten hebben een vliegwieleffect.

In de combinatie met Intel verzekert ASML zich tevens van een afnemer. Investeringen in nieuwe generaties technologie zijn zo groot, dat een onderneming een wel heel hoog (financieel) risico neemt als zij niet bij aanvang van het project ook de zekerheid heeft dat de nieuwe machines verkocht worden. De samenwerking met Intel onderstreept de kracht van de Nederlandse maakindustrie, maar bovenal het succes van constant en consistent investeren met het zicht op de lange termijn.