Wilders drukt zijn vertrouwelingen nog steviger aan de borst

De PVV wordt de partij van de dubbelfuncties, zo blijkt uit de kandidatenlijst die de partij dit weekeinde bekendmaakte. Bijna alle nieuwkomers op de lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen in september vervullen al een functie binnen de partij. Ondertussen komen meer details over de interne gang van zaken naar buiten.

Geert Wilders, vertelt Jhim van Bemmel zondagmiddag thuis in Zoetermeer, weet PVV-politici zelfs in vertrouwelijke gesprekken een ongemakkelijk gevoel te geven. Zo weet Van Bemmel, dit weekeinde afgevoerd van de PVV-kandidatenlijst, nog exact hoe het persoonlijke onderhoud verliep dat hij vorig najaar met de partijleider had.

De Limburger Dion Graus was zojuist uit de enquêtecommissie-De Wit inzake de bankensector gestapt. In de PVV-fractie gedroeg Graus zich vaak onbehouwen en grotesk, beaamt Van Bemmel, zonder dat Wilders ingreep. „Alsof Dion iets van Geert weet”, zeggen diverse PVV’ers.

Maar tijdens dat persoonlijke gesprek gaf Wilders volgens Van Bemmel op Graus af. In de openbare verhoren ontbrak het Graus aan elementaire dossierkennis. Hij verdedigde zijn vertrek uit de commissie met horten en stoten in Pauw & Witteman. „‘Wat een afschuwelijk optreden van Dion’, zei Geert tegen me”, vertelt Van Bemmel.

Het zette Van Bemmel eens temeer aan het denken. Nooit viel Wilders Graus in de fractie af, wat voor toeren hij ook uithaalde. „Dus dan ga je achteraf denken’’, zegt Van Bemmel: „Wat zei Geert over mij als ik er niet bij was?”

Van Bemmel was dit weekeinde een van de PVV’ers die te horen kregen dat hij is afgevoerd van de PVV-kandidatenlijst. Andere PVV’ers wijzen erop dat de lijst een gemengd beeld geeft. De intern omstreden Raymond de Roon mag blijven. Extraverte Kamerleden als Van Bemmel en Hagenaar Richard de Mos worden afgedankt. Beiden gaven Wilders in 2010 een onvolledig inzicht in hun verleden, maar dat deed De Roon eerder ook, en die blijft wel.

In elk geval laat de lijst zien dat Wilders geen behoefte meer heeft aan experimenten met nieuwelingen. De lijst legt een patroon bloot. De partijleider drukt zijn vertrouwelingen nog steviger tegen de borst. In de top staan personen die al jaren tot de intimi van Wilders behoren. Volgens de vorige week opgestapte PVV’ers Wim Kortenoeven en Marcial Hernandez vormen zij het „politburo van de PVV”. Zij bewaken de partijlijn, handhaven de mediacode en beslissen of Kamerleden moties mogen indienen of niet.

Op nummer 12 staat de eerste ‘nieuwkomer’, vergeleken met de lijst van twee jaar geleden. Maar nieuw is Reinette Klever allerminst. Zij is senator voor de PVV en Wilders vroeg haar plaats te nemen in de commissie die de lijst moest samenstellen. Op de hele lijst staan drie echte nieuwkomers, van wier werkzame verleden nagenoeg niets bekend is: nummer 18 Danai van Weerdenburg, nummer 42 Martin van Beek en nummer 44 Emiel van Dijk. De overige 46 kandidaten zijn eerder gerekruteerd als PVV-politici en afkomstig uit gemeenteraden of Statenfracties. Een aantal van hen is werkzaam als medewerker van de Tweede Kamerfractie.

Van Bemmel: „Wij hadden altijd kritiek op de baantjesmachine van de PvdA en het CDA. Die kritiek kun je nu ook op de PVV hebben.”

Waar hij op doelt: er zijn zeven kandidaat-Kamerleden die al een dubbelfunctie in de partij hebben. Dat bevestigen diverse PVV’ers. Meest opvallend is nummer 15 Machiel de Graaff. Hij is PVV-fractievoorzitter in de Eerste Kamer, PVV-fractievoorzitter in de Haagse gemeenteraad en hij is drie dagen in de week beleidsmedewerker voor de Tweede Kamer-fractie. Nu staat hij ook nog op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer. „De PVV verandert in een baantjescarrousel”, aldus Van Bemmel.

Nummer 21 Vicky Maeijer is fractievoorzitter van de PVV in de Provinciale Staten van Zuid-Holland en beleidsmedewerker van de Tweede Kamerfractie. Nummer 25: Stephan Jansen, lid Provinciale Staten Zuid-Holland en beleidsmedewerker in de Tweede Kamer. Nummer 26 Marc van den Berg: lid Provinciale Staten Zuid-Holland en beleidsmedewerker in de Tweede Kamer. Ga zo maar door.

De aandacht dit weekeinde voor de nieuwe lijst kan de indruk wekken dat de PVV zijn recente verleden heeft verwerkt, maar dat zou een misverstand zijn. Tot nader order wil Richard de Mos de vuile was niet buiten hangen. „Als ze me op 15 hadden gezet had ik de horlepiep gedanst, dus nu ga ik niet op mijn eigen partij staan pissen’’, zei hij zondagmiddag. In weerwil van sommige berichten heeft hij nog niet besloten of hij uit de Haagse raad gaat, waarin hij ook voor de PVV zitting heeft.

Maar het verleden is niet verwerkt, leerde een uitvoerig gesprek met Van Bemmel zondagmiddag. Hij weet zijn verwijdering van de lijst aan zijn eigenzinnige omgang met de media, strijdig met de interne richtlijnen. In het korte gesprek waarin Wilders vrijdagavond het einde van zijn PVV-loopbaan aankondigde, sprak de partijleider over „vernieuwing” waardoor er voor Van Bemmel geen plek op de lijst is. Ook mompelde hij over „iets uit het verleden”, aldus Van Bemmel. Hij verzweeg een veroordeling wegens valsheid in geschrifte, een boete van 500 euro, tegenover de partij. Evengoed noemde Wilders hem 3 oktober vorig jaar nog „een geweldig Kamerlid” dat voortdurend „scoort”, aldus een e-mail van Wilders die Van Bemmel ter inzage gaf.

Er zijn meer ongerijmdheden. Van Bemmel vertelt dat hij de laatste jaren elke maand 200 euro in de partijkas stortte, nadat Bosma en Wilders in 2010 alle Kamerleden opriepen de partij financieel te steunen. „Je moet wel betalen hoor, daar kijken ze naar”, vertrouwde Dion Graus hem toe. Na aftrek van kosten stortte hij in totaal 3.300 euro. Ook anderen betaalden, zegt Van Bemmel. Er was nooit geld. En nooit kreeg hij iets te horen over de financiële hulp, tonnen volgens diverse bronnen, die uit de VS kwam. „Heel vreemd allemaal.”

Maar boven alles blijft de PVV een hiërarchisch opererende organisatie, waarin de mensen uit de top PVV-politici die lager in de pikorde staan hun plaats wijzen. Vooral fractiesecretaris Martin Bosma is er een meester in, vertelt Van Bemmel. „Het is voorgekomen dat mensen, die drie dagen in de VS waren voor een reis van zes weken, door Bosma werden teruggeroepen voor een volstrekt kansloze hoofdelijke stemming. Zonder pardon: ‘En jij stapt nu op het vliegtuig’.” In het concrete geval ging het om Ino van den Besselaar, later het Kamerlid achter het Polen-meldpunt.

Maar denk niet dat deze regels ook voor Bosma zelf gelden, zegt Van Bemmel. Bij een recente hoofdelijke stemming bleef de fractiesecretaris volgens Van Bemmel weg. ,,De regels die hij anderen opleg, gelden niet voor Bosma zelf. Zo werkt dat in de PVV.’’

Wilders, Bosma, Van den Besselaar en Graus geven geen commentaar.