Vlak voor Spelen deelt Defensie mentale tik uit

Na amper tien jaar doekt Defensie de Topsport Selectie op. De vijf sporters moeten maar zien hoe zij hun carrière gaan bekostigen. „Waarom juist nu? Onbegrijpelijk.”

Jarenlang werkt een sporter toe naar de ultieme prestatie op de Olympische Spelen, jarenlang gesteund door een trouwe sponsor. Een sponsor die in zijn levensonderhoud voorziet en de sporter in ruil daarvoor vraagt af en toe op te komen draven voor publiciteit of trainingen van het personeel. Een geldschieter die de sporter bovendien binnen het bedrijf een maatschappelijke carrière laat opbouwen.En dan, drie weken voor het belangrijkste toernooi in Londen begint, trekt de sponsor de stekker eruit.

Het leek een onwaarschijnlijk scenario, want geen professionele organisatie zou het toch in zijn hoofd halen een topsporter vlak voor de Spelen in problemen te brengen. Geen enkele organisatie behalve het ministerie van Defensie. Donderdag meldde minister Hans Hillen (Defensie, CDA) dat de Defensie Topsport Selectie na amper tien jaar wordt opgedoekt. In het kader van de bezuinigingen op de krijgsmacht is het onderhouden van vijf sporters niet langer te verantwoorden. Judoka’s Guillaume Elmont en Elisabeth Willeboordse en atleten Gregory Sedoc en Bram Som en geweerschutter Rolf van der Velde moeten op zoek naar een andere manier om hun topsportcarrière te bekostigen. De selectie was eerder al uitgedund van twintig naar vijf sporters.

Een onbegrijpelijke beslissing op een uiterst ongelukkig moment, zeggen betrokkenen. Wie topsporters enkele weken voor de Olympische Spelen zo’n mededeling doet, heeft na een decennium van samenwerking blijkbaar nog steeds niet begrepen hoe zij functioneren. „De mentale tik is enorm”, zegt Hans van Zetten, die bij Defensie aan de basis stond van de Defensie Topsport Selectie. „Dit is niet slim. Ik begrijp helemaal niet waarom het opheffen op dit moment moet gebeuren. Til het dan over de Olympische Spelen heen.”

Juist militairen zouden beter moeten weten, zegt de oud- luitenant-kolonel en trainer. „In de eigen doctrine van Defensie staat dat de mentale component beslissend is in operaties. Men had moeten begrijpen dat dat ook precies is wat beslissend is in de prestaties van topsporters.”

Hardloper Bram Som (32) faalde afgelopen weekend bij de laatste kans om zich nog voor de Spelen te kwalificeren. Hij wil niet zo ver gaan om de plotselinge boodschap van Defensie daar de oorzaak van te noemen. „Maar het heeft zeker meegespeeld. Je hebt maar een bepaalde hoeveelheid energie en alles wat ik de afgelopen dagen aan dit nieuws heb besteed is verloren energie.”

Som is al sinds 2002 in dienst van Defensie. Hij is beroepsmilitair bij de luchtmobiele brigade, maar kon zich volledig toeleggen op de 800 meter. Gezien zijn leeftijd en het missen van de Spelen, moet hij zijn loopbaan nu heroverwegen. „Door de beslissing van Defensie is het fundament daaronder weggeslagen. Zonder financiële steun kan ik het niet.”

Judoka en luchtmachtkapitein Guillaume Elmont (30) heeft meer begrip voor de bezuinigingsmaatregel. „Er moeten 12.000 mensen uit bij Defensie en wij zijn geen core business. Wij waren erop voorbereid en het is goed dat we nu duidelijkheid hebben.”

De Defensie Topsport Selectie is inderdaad geen kerntaak, weet Cees van der Knaap (CDA) die het project in 2003 als staatsecretaris van Defensie opzette. „De topsporters moesten ambassadeurs zijn voor een organisatie die altijd veel nieuw personeel nodig heeft. En een voorbeeld voor militairen om hun lichaam te onderhouden en te trainen.” Die doelstellingen zijn niet veranderd, zegt Van der Knaap. „De selectie is maar een bagatel op de totale bezuinigingen.”

Defensie bespaart zo’n drie ton met het ontslaan van de sporters, op de totale bezuinigingen van 1 miljard euro. „Dit is een zakelijke beslissing voor de korte termijn”, zegt Van der Knaap. „Niet verstandig voor de lange termijn.”