Verzet voor dummies

Hoe cultiveer ik een imago van tegendraadsheid, les 1 – doe alsof je verder durft te gaan dan wie ook. Beschuldig anderen van braafheid en breng het met veel bombarie. Maar bevestig ondertussen enkel de status quo.

Denk hierbij bijvoorbeeld aan Marcel Möring en zijn stuk ‘Gekafte lafheid’ – literatuur moet weer gevaarlijk zijn! Wie het gevaarlijkste verhaal dat hij kan bedenken vergelijkt met een pianostuk van Satie (de Paulo Coelho van de muziek, inmiddels vooral populair bij huisvrouwen), begrijpt duidelijk niet wat de betekenis van het woord ‘gevaarlijk’ is, maar dat doet er niet toe. Het gaat om de toon en het beeld, hier gaat een vuist omhoog!

‘Geef mij de inzet, de passie, de sprong in het diepe en de honger naar het experiment’, roept Möring. Dat klinkt hartstochtelijk, maar zorg dat je daar geen inhoud aan geeft. Leg niet uit waarom het experiment belangrijk is. Gebruik clichés. Dat literatuur de lezer wegvoert naar andere werelden bijvoorbeeld – ik haal wederom Möring aan.

En maak vooral een lijstje. Een lijstje van de tien gevaarlijkste boeken, de tien invloedrijkste mensen, enzovoort. Media zijn er dol, het houdt alles lekker overzichtelijk (chaos is wat al te gevaarlijk). Bovendien filteren lijstjes ideeën weg. Zie hiervoor ook de populariteit van sites als Pinterest en Tumblr – uiteindelijk druk je je alleen nog uit in foto’s, oneliners en tags. Het gaat niet om de inhoud, maar om het gevoel dat wordt opgewekt.

Koop een T-shirt bij H&M van de Sex Pistols. Bewonder de reclame van Levi’s die met beelden van rellen en demonstraties een spijkerbroek slijt. Laat je inspireren door Ghandi en Martin Luther King om zo anders te denken dat je naar een Apple Store rent. Want dit is wat opstandigheid tegenwoordig is – een lifestyle.

Echt gevaarlijk wordt het natuurlijk pas als er iets kapot gaat. Als een nieuwe denkwijze, een nieuwe blik algemeen geaccepteerde aannames en veiligheden onderuit haalt. Als de gevestigde orde aangevallen wordt. En juist daarom heeft die gevestigde orde zich een imago van tegendraadsheid toegeëigend. Om begrippen als gevaar en verzet onschadelijk te maken, niets dan holle retoriek. Kijk maar naar Marcel Möring.