Danny’s meisjes waren nooit echt stout

Tv-series uit de jeugdjaren laten sterke herinneringen na. In een serie op maandag kijken redacteuren terug. Deze week verbaast Eva de Valk zich over de brave moraal van sitcom Full House.

Progressief en toch heel netjes: het samengestelde gezin uit Full House. Midden onder de Olsen Twins als Michelle.

Het rijtje pastelkleurige Victoriaanse huizen, de ijlblauwe lucht, de koddige trammetjes. En vooral de felrode Golden Gate-brug, sierlijk uitgestrekt over de fonkelende baai. Na aankomst in mijn nieuwe woonplaats San Francisco, twee weken geleden, begreep ik waarom alles me zo bekend voorkwam: de stad was al in mijn vroege jeugd in mijn geheugen geprent door de tv-serie Full House.

In geen jaren had ik aan de Amerikaanse serie gedacht, maar sinds ik hier ben zingt de catchy openingstune regelmatig door mijn hoofd: ‘Everywhere you go, everywhere you look, there’s a heart, a hand to hold onto’. En denk ik weer aan de familie Tanner: vader Danny, zwager Jesse, beste vriend Joey en dochters D.J., Stephanie en Michelle. Jesse en Joey zijn bij Danny komen wonen nadat zijn vrouw is omgekomen bij een auto-ongeluk. Gezamenlijk zorgen ze voor de kinderen.

De ongebruikelijke gezinssamenstelling – drie mannen zorgen voor drie meisjes – baarde opzien in de VS, vertelt mijn Californische huisgenoot Peter. „Full House is niet voor niets gesitueerd in San Francisco: een liberale stad, met een lange traditie van burger- en homorechten”, legt hij uit. De mannen in Full House zijn weliswaar niet homo – „een homostel met kinderen, dat is uitgesloten voor een show op nationale tv” – maar zij lieten wel zien dat ook mannen zorgtaken op zich kunnen nemen en onconventionele gezinnen goed kunnen functioneren. Hij vergelijkt de serie met de Cosby Show, die een paar jaar eerder op tv was dan Full House. Deze show betekende een grote verandering voor de manier waarop zwarten op de Amerikaanse televisie werden weergegeven, namelijk als een keurig doktersgezin.

Het kennelijk vooruitstrevende karakter van Full House was mij als kind ontgaan. Mannen die voor kinderen zorgen, vond ik als kind al doodnormaal. Wat mij opviel was juist de oneindige braafheid en de beklemmende, gezapige sfeer van de serie. Het ging er bij de familie Tanner namelijk heel anders dan toe dan bij ons thuis, en Full House verschilde ook in alles van Nederlandse programma’s van eind jaren tachtig en begin jaren negentig. Twee voltrekt tegenstrijdige wereldvisies drongen zich aan mij op.

De VPRO-kinderprogramma’s Rembo & Rembo, Theo en Thea en Purno de Purno waren brutaal, absurd, ranzig en grof, schreef ik vorig jaar op deze pagina. Bij het terugzien van sommige afleveringen kon ik mij nauwelijks voorstellen dat ze voor kinderen waren bedoeld, vol poep, drugs en ongewenste intimiteiten. Volwassenen werden belachelijk gemaakt, autoriteit op de korrel genomen. Alles mocht – en terwijl je als kind heel goed aanvoelde dat dat niet waar was, werd in het midden gelaten hoe het dan wél moest.

Hoe anders waren de mores bij Full House. Er werd precies uitgelegd hoe het hoorde. De afleveringen volgden een vast patroon: een van de dochters deed iets stouts, dat leverde een grappige situatie op, ze werd terechtgewezen en uiteindelijk kwam alles goed. Er werden grappen gemaakt, maar uiteindelijk draaide het om Amerikaanse family values.

Een voorbeeld. In een van de afleveringen probeert Stephanie – ze is een jaar of tien – de radio van Jesses auto aan te zetten. Per ongeluk zet ze de auto in de achteruitstand en rijdt ze ’m dwars door de muur de keuken in. Geschrokken loopt ze weg van huis weg, bang voor de reactie van haar oom. Jesse vindt haar uiteindelijk in de kledingkast van een vriendin, waar ze in een trui aan een kleerhanger hangt. „Wat doe je hier?”, roept hij verontwaardigd. „Just hanging around”, antwoordt ze quasi-nonchalant.

Tot zo ver de humor. Dan de moraal. Stephanie bekent schuld, Jesse vergeeft haar en maakt duidelijk dat iedereen wil dat ze weer naar huis komt. En zo leert Stephanie dat ze met haar tengels van de auto moet afblijven. En dat Jesse, net als haar vader, Joey en haar zussen, altijd van haar zullen houden, ook als ze er een puinhoop van maakt.

Nee, D.J. mag geen naveltruitjes en make up dragen naar school. Nee, Michelle mag geen koekjes pikken en stiekem in bed opsmikkelen. En Stephanie moest haar kamer opruimen, zeker nadat haar vader het haar expliciet had gevraagd. Na enig gemor kreeg Danny Tanner, door Bob Saget vertolkt als de perfecte strenge doch betrouwbare family man, altijd gelijk. Alle rebellie werd in de kiem gesmoord. Dan verontschuldigden de meisjes zich en werd er gehugd: „I looove you daddy.

Tenenkrommend vind ik Full House bij terugzien. Maar des te aandachtiger bekeek ik de serie toen ik jong was. Want eigenlijk vond ik het wel interessant om te horen hoe het hoorde – iets waar in mijn jeugd niet bovenmatig veel aandacht aan werd besteed. De drie meisjes boden bovendien veel vergelijkingsmateriaal: door de serie heen speelden zij mee van baby tot puber, met alle bijbehorende fases.

Ja, ik wilde best een schattige good girl zijn. De meisjes van Full House waren leuk, knap en charmant, en vormden in vele opzichten een voorbeeld.

Maar je laten vertellen wat je moest doen? Een vader als Bob Saget, die op zijn hurken met een weke glimlach uitlegt hoe het hoort? Nee. Daarvoor was ik te gewend mijn eigen weg te gaan – te gevormd door mijn eigen opvoeding, en wellicht door de kinderprogramma’s van de VPRO. Ik mocht thuis op de bank springen als ik wilde, of twee verschillende sokken aan. Zelfs mijn nieuwe neuspiercing werd thuis niet opgemerkt.

Irritant. Natuurlijk had ik die piercing alleen om de aandacht te trekken. Maar stel je voor: deze meisjes mochten niet eens mascara op. En als hun vader zei dat ze het moesten weghalen, luisterden ze ook nog.

Dit is de tweede aflevering van een serie. Deel 1 verscheen op 2 juli.