Column

Komkommertijd

Foto Reuters

De komkommertijd is weer aangebroken. Er is weinig nieuws, zodat de kranten zijn aangewezen op merkwaardige verschijnselen die de rest van het jaar geen aandacht krijgen. Ik bewaar een paar krantenkoppen uit komkommertijden van de vorige eeuw. Reuzebiet geoogst in Roemenië. De tegenstanders zo slopen dat ze twintig jaar onzichtbaar zijn. Vrouwen rijden tegen boom. Allemaal uit de Volkskrant. De eerste spreekt voor zichzelf. De tweede komt waarschijnlijk van een sportpagina. De derde lijkt me gemaakt door een antifeminist. Maar hoe dan ook, ik wilde er meer van weten. De dikke Van Dale en de Winkler Prins brachten me niet verder. Dus naar de Wikipedia.

Alweer werd ik niet teleurgesteld. Het woord is voor het eerst opgeschreven in een Brits Bargoens woordenboekje, in 1700. In de zomer verliet de adel de stad. Voor de kleermakers – veel Duitsers die zich in Londen hadden gevestigd – was er dan niet veel meer te doen. De Sauregurkenzeit was aangebroken. De Nederlandse versie is voor het eerst aangetroffen in het Rotterdamse patriottenblad Het Saterdagse Kroegpraatje. Op 14 juli 1787 beklagen Piet en Kees zich over de zomerse rust. Of het begrip ‘leuk’ toen al bestond, weet ik niet. In ieder geval verlangen ze naar de leukere tijden die in september weer aanbreken.

Veel later worden in de komkommertijd vooral grote zeeslangen en andere monsters ontdekt. En ten slotte is het misschien niet toevallig dat Marc Dutroux in de zomer werd gearresteerd: op 13 augustus 1996. Met het nieuws dat hij daarna heeft veroorzaakt zou je de hele jaargang van een krant kunnen vullen. Maar daar gaat het nu niet om. Wat zouden we moeten doen zonder Wikipedia? De verzamelde kennis van de hele mensheid, met een paar klikjes bereikbaar en allemaal gratis. Ook aan wonderen raak je gewend, maar dit verrast me, telkens weer. Dank aan de anonieme samenstellers.

Nu de vraag waarom het hier gaat: hebben we in deze jaren nog wel een komkommertijd? Dinsdagavond zag ik op de televisie die twee zielige mannen, aan het begin van de week nog beschouwd als trouwe volgelingen van Geert Wilders, maar ook toen al ten prooi aan een onduldbaar gewetensconflict. Twee dagen later komt de aap uit de mouw: ze verlaten de PVV, geven een korte karakterschets van hun voormalige leider en kunnen hun tranen niet bedwingen. Met de beste wil van de wereld kun je dat niet als een komkommer beschouwen. En alsof het nog niet genoeg is, komt dan het nieuws dat een kamermeerderheid nu tegen de JSF is, de Joint Strike Fighter, het gevechtsvliegtuig waardoor we in staat zullen blijven ons Vladimir Poetin van het lijf te houden, terwijl we mogen aanschuiven bij de grootste mogendheden en bovendien onze werkgelegenheid en kenniseconomie op een geweldige manier worden gestimuleerd. En dan opeens: weg JSF! Dat is ook geen komkommer.

Over de continue moordpartij in Syrië en de verwoesting van eeuwenoude monumenten in Mali ga ik nu niet zeuren. Dat is te ver weg. Maar als u dit leest, weten we wat er intussen in Amsterdam is gebeurd: of de gemeenteraad in zijn oneindige wijsheid heeft besloten of we wel of niet door het tunneltje onder het Rijksmuseum mogen blijven fietsen. Als de raad toestemming geeft, heeft Amsterdam daarmee het enige museum ter wereld dat althans enigszins toegankelijk is voor tweewielers. Ook dit zouden we geen komkommer kunnen noemen. Fietsen onder De nachtwacht lijkt me in deze tijd een onweerstaanbare attractie voor alle kunstliefhebbers ter wereld en dus een onschatbare bron van inkomsten voor de toeristenindustrie. Het tegendeel van een komkommer.

De Europese voetbalkomkommer hebben we godzijdank achter de rug. Nu kijken we naar de Tour de France, sprints, valpartijen, de Gele Trui en de Bolletjestrui, we luisteren naar de verslaggevers die met hun onnavolgbare deskundigheid de bewegingen in het peloton toelichten. Misschien komt er ook nog een dopingschandaal. En dan, terwijl we het nauwelijks kunnen beseffen, zijn de Olympische Spelen aangebroken, de best beveiligde Spelen ooit. Dat hoort erbij. Zonder dit ‘ooit’ nader je tot de categorie van de komkommers.

Heb ik nog iets vergeten? Ja. Op drie adressen van ex-president Sarkozy heeft de politie invallen gedaan. Wegens verdenking van illegale schenkingen. Dat zal wel of niet zo zijn, maar mij valt het vooral op dat deze voormalige staatsman drie adressen heeft. De tuchtrechter heeft de wereldberoemde advocaat Bram Moszkowicz gedaagd. Die zegt dat er niets aan de hand is en dat de gewraakte betalingen onder het beroepsgeheim vallen. Een halve komkommer, zou ik zeggen. En ten slotte op de financiële pagina’s: grote Amerikaanse bankiers hebben weer omvangrijke fraude gepleegd. Zijn we er sinds de toestanden bij de Lehmann Brothers niet aan gewend geraakt? Nieuws dat niet verrast nadert tot de komkommer.

Hierboven heb ik een korte samenvatting gegeven van het belangrijkste nieuws van de afgelopen week. Op het ogenblik dat ik dit schrijf, is het pas woensdag. Er kan nog meer komen waarvan we paf zullen staan. Maar dat doen we eigenlijk al sinds 11 september 2001. Sindsdien is de wereld verder uit elkaar gevlogen en we zijn eraan gewend geraakt. De toekomst wordt één grote komkommertijd.