Investeerders azen op omvallende ziekenhuizen

Het Vlietland Ziekenhuis in Schiedam is één van de ziekenhuizen die bovenaan staat op het lijstje van investeerders. Foto Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Een handvol ondernemers legt zich toe op het verwerven van hele ziekenhuizen. Hoewel ziekenhuizen en klinieken geen winst mogen uitkeren, zeggen private investeerders dat zij er op allerlei manieren geld uit kunnen halen en dat zij jaarlijks 15 tot 20 procent rendement op hun investeringen halen.

Volgens deskundigen staan zeker vijf ziekenhuizen op omvallen. Investeerders zien dan kansen: omdat ziekenhuizen meestal stichtingen zijn, zijn ze normaal gesproken niet te koop. En ziekenhuizen kunnen allerlei dure contracten alleen in een noodsituatie ontbinden.

Alle grote private investeerders actief

Uit onderzoek van NRC Handelsblad blijkt dat vrijwel alle grote private investeerders actief zijn in medische klinieken voor verzekerde zorg: ze kopen in hoog tempo verpleeghuizen, huisarts- en tandartspraktijken, psychiatrische instellingen en herniaklinieken. Volgens adviesbureau JBR in Zeist, dat zakelijke transacties van zorginstellingen begeleidt, heeft eenvijfde van alle medische klinieken in verzekerde zorg een investeringsmaatschappij als aandeelhouder.

Genoeg manieren om winst te maken in de zorg

Onder de investeerders zijn NPM, Waterland en Gilde. Zij staken aanvankelijk kapitaal in leveranciers van krukken, rollators of brillen. Die markt wordt nu gedomineerd door een handvol investeringsmaatschappijen. De markt voor cosmetische klinieken (waarvan behandelingen niet worden vergoed) vinden ze minder interessant, omdat die conjunctuurgevoelig blijkt en bovendien niet heel groot is. Zij richten hun aandacht nu op de ziekenhuizen en medische klinieken, ondanks dat ze geen winst mogen uitkeren. De wet bepaalt namelijk dat ziekenhuiseigenaren niet mogen verdienen aan herniaoperaties, dermatologie en andere verzekerde, specialistische ingrepen, omdat die worden gefinancierd met belastinggeld; private investeringen in de zorg is zo’n controversieel onderwerp dat de politiek er pas na de verkiezingen weer over wil praten.

Maar private investeerders noemen het verbod op het maken van winst “niet relevant” en “symbolisch”. Ze halen er hun schouders over op. “Het systeem is zo lek als een mandje”, zegt Jaap Maljers, eigenaar van klinieken voor cosmetische en bekkenbodemzorg. “Er bestaan wel tweehonderd manieren om winst te maken en uit te keren in de zorg, zonder het woord ooit te hoeven gebruiken.”

Lees het hele artikel over private investeerders in de zorg in NRC Weekend of in de digitale editie.