Als iemand orde op zaken kan stellen, dan is het Van Gaal wel

Louis van Gaal faalde elf jaar geleden als bondscoach van Oranje. Nu krijgt hij de kans om zich te revancheren. Hij moet een eenheid smeden van een verdeelde selectie.

Het was zijn grootste wens. In de nadagen van zijn imposante trainerscarrière wilde hij nog maar één ding: bondscoach zijn van een toonaangevende voetbalnatie. Hij zei het de laatste jaren meer dan eens. Vol overtuiging, met een stem die weinig tegenspraak duldt – zijn handelsmerk: „Het is mijn ultieme droom om met een groot voetballand af te reizen naar een groot eindtoernooi.”

Want ja, Aloysius Paulus Maria van Gaal heeft wat recht te zetten. Elf jaar geleden ging hij onderuit met het Nederlands elftal. Hard onderuit. Een rake uithaal van de Ierse draver Jason McAteer op Lansdowne Road, en zijn missie bleek voortijdig te zijn gestrand: uitgeschakeld voor het WK voetbal in Japan en Zuid-Korea (2002).

Louis van Gaal had gefaald, Oranje ontbrak voor het eerst sinds 1986 op een eindronde. Zijn critici – en dat zijn er nogal wat – lieten niet na om hem tot vervelens toe te herinneren aan zijn uitglijder. De ‘grote’ Louis van Gaal, de soms onuitstaanbare betweter onder de Nederlandse voetbaltrainers, was gestruikeld over zijn eigen ambities.

Het was geen smet op zijn cv, het was meer dan dat: het was een regelrecht trauma dat de oud-trainer van onder meer Ajax, Barcelona en Bayern München op een goede dag moest en zou wegpoetsen. Van Gaal, de gymnastiekleraar die uitgroeide tot toptrainer, wilde wraak.

Van de Nederlandse voetbalbond krijgt hij de kans op eerherstel. Vrijdag tekende Van Gaal (60) een verbintenis die hem vanaf 1 augustus voor twee jaar de leiding geeft over het uithangbord van Nederlands grootste sportbond. De opdracht voor de opvolger van de eind vorige maand opgestapte Bert van Marwijk is helder: plaatsing voor de WK-eindronde in Brazilië, en Oranje weer dwingend en aanvallend voetbal te laten spelen.

Het is niet alleen Van Gaal die wat goed te maken heeft. Wat te denken van de spelers? Het EK in Polen en Oekraïne liep uit op een fiasco: drie gespeeld, drie verloren. Zo diep was Oranje nog nooit gezonken, twee jaar na de tweede plaats bij het WK in Zuid-Afrika en de potsierlijke huldiging door de grachten van Amsterdam. Opspelende ego’s en dus een gebrek aan teamgeest zouden de ploeg, afgezakt van de eerste naar de achtste plaats op de wereldranglijst, parten hebben gespeeld.

Aan Van Gaal nu de taak om schoon schip te maken. Dat kan hij als weinig anderen. Hij staat bekend om zijn bij vlagen tirannieke optreden. Spelers die uit de pas lopen of vedetteneigingen vertonen, zijn bij hem aan het verkeerde adres. Als trainer van Barcelona zette hij sterspeler Rivaldo zonder pardon uit de selectie. Het was het begin van het einde voor de Braziliaan, die nog woest kan worden zodra iemand de naam van de eigenwijze Hollander laat vallen. Bij Bayern München, de laatste werkgever van Van Gaal voordat hij vorig jaar een sabbatical opnam, koos hij ondubbelzinnig voor de aanstormende jeugd. En ging hij intern de strijd aan met de invloedrijke bestuurders van FC Hollywood, die het waagden kanttekeningen te plaatsen bij zijn selectiebeleid. Laf is Louis van Gaal nooit geweest. Zelfs zijn grootste vijanden beamen dat. Inspiratie put hij uit de woorden van schaaklegende Bobby Fischer: wie elke dag de beste wil zijn – en dus wil concurreren met God – kan niet altijd aardig en gezellig zijn.

Volgers verkneukelen zich nu al over zijn botsingen met het medialeger. Zijn grootste erfvijand, Johan Cruijff, zal ook niet nalaten om via zijn column in De Telegraaf de nodige gifpijlen op hem af te vuren.

Dat is ook de ironie: uitgerekend Cruijff en diens machtige medestanders voorkwamen begin dit jaar dat Van Gaal bij Ajax aan de slag kon gaan als algemeen directeur. Daarom was hij vrij, daarom kon hij vrijdag triomfantelijk het glas heffen met de directeur betaald voetbal van de KNVB, Bert van Oostveen. „Dit is de uitdaging waarop ik wachtte”, liet Van Gaal opnemen in het persbericht dat de bond verstuurde.

Een verzuchting, zwart op wit.