Span-nund! Meiden spelen doktertje in Afrika

Van privacyschending in het VUmc maken we een groot drama, maar het blijft stil als Femke en Alice uit het niets doktertje mogen spelen in Afrika, stelt Tania Heimans.

‘We denken dat we met jullie aanwezigheid erg zijn geholpen”, zegt het hoofd van de kraamafdeling dankbaar voor de camera.

In dit Afrikaanse streekziekenhuis komt het nog te vaak voor dat een moeder of kind een bevalling niet overleeft.

De achttienjarige Femke en Alice, die net uit een café in Rotterdam werden geplukt en nu in dit voor hen onbekende land staan – „Oeganda? Is dat Afrika of zo?” – zijn blij dat ze het verschil mogen maken.

„Dat is precies waarom jullie hier zijn”, onthult EO-presentator Klaas van Kruistum. „Deze week zijn jullie verantwoordelijk voor deze afdeling.”

„Wat span-nund!”, zegt Femke.

Spannend was de eerste aflevering van het nieuwe seizoen Bestemming Onbekend, die vorige week werd uitgezonden, zeker. Zo ga je als jong meisje stappen met je vriendin en zo mag je de volgende dag onverwacht doktertje spelen in Afrika. Enige medische kennis hebben de meiden niet. Bij haar opleiding toerisme heeft Alice hooguit geleerd wat een ‘cultuurschok’ is, maar dit geeft niet.

De meiden krijgen een witte jas aan en worden rondgeleid langs de kraamvrouwen. Hierbij worden met hen de medische gegevens doorgenomen en hup, ze worden al geroepen om te assisteren bij een bevalling. Sisters!

„O gatver!”, roept Alice als ze voor het eerst van haar leven een kind geboren ziet worden.

De verpleegkundige vraagt haar gloves aan te doen.

Klafs? What’s that?, vraagt ze paniekerig.

Toch staat ze even later geduldig een injectiespuit klaar te maken. Ook mogen Alice en Femke een vrouw verzorgen die net haar kind is verloren. We zien hoe ze haar wat onwennig onder de douche zetten. De vrouw overlijdt diezelfde week. Ja, voor de meiden is het allemaal „best heftig”.

Gelukkig hebben ze soms ook eer van hun werk. ’s Nachts gaat het niet goed met een bevalling. „Dus de meiden moeten aan de bak”, aldus de presentator. Veel zin om hiervoor hun bed uit te komen, hebben ze niet. „Stomme baby’s!”, wordt er gemopperd. Toch assisteren ze bij de keizersnede.

De presentator voorziet de operatie van commentaar: „Ondanks de razendsnelle actie van de doktoren én natuurlijk onze meiden, ziet het er niet goed uit.” Maar dan begint het ogenschijnlijke levenloze baby’tje plots te huilen. Alice en Femke zijn ontroerd. Zo wordt hun verblijf in het streekziekenhuis uiteindelijk „een onvergetelijke ervaring”.

Via Twitter lees ik dat de belevenissen van Alice en Femke vooral „mooi” worden gevonden.

Toen Eyeworks meekeek naar de behandelingen in het VU medisch centrum, waar ook schrijvers een doktersjas hadden aangetrokken, sprongen juristen in de bres voor het recht op privacy en het medisch beroepsgeheim. Nu de Evangelische Omroep niet alleen de behandeling van kwetsbare kraamvrouwen in beeld brengt, maar ook twee medisch totaal ongeschoolde meiden op hen loslaat, blijft het stil. Een ziekenhuis in Oeganda mag kennelijk wel fungeren als speeltuin voor de media.

Tania Heimans (43) is schrijfster. In mei 2012 verscheen haar derde roman, De uitzonderlijke gave van William Praise, een verhaal over een Afrikaanse albinojongen.