Column

Oh nee, geen Actieplan!

De meeste Nederlandse parlementariërs zouden badend in het zweet wakker schrikken als het in hun dromen zou opduiken: een Actieplan voor de Letteren. Waarin dan staat dat ‘de financiële verdiensten uit literaire activiteiten allesbehalve rooskleurig zijn waardoor extraliteraire activiteiten noodzakelijk zijn en waardoor de creatieve arbeid afgeremd wordt.’ Dit is een enge zin. Er staat namelijk dat schrijvers baat hebben bij subsidie. Het is vooral zo’n enge zin omdat de meeste Nederlandse politieke partijen het ermee eens zijn, maar als de dood lijken om dat toe te geven.

Het Actieplan voor de Letteren, vol ware en welwillende gedachten over de rol van de overheid in het literaire leven, is geen reliek uit de jaren zeventig, maar het bestaat echt. Sterker: het is vorige week aangenomen door het Vlaamse parlement. (Dat zal dan wel een schaamteloos elitaire instelling zijn).

Bij ons zou dat nooit kunnen. In de verkiezingsprogramma’s van de Nederlandse politieke partijen valt het l-woord (literatuur) nergens. Ook niet in de opsomming van internationale succesnummers bij de PvdA: ‘Beeldende kunst, dans, opera, orkesten maar zeker ook onze DJ’s en films van eigen bodem’. Arme Cees Nooteboom. Was hij in het buitenland maar zo vermaard als onze ‘films van eigen bodem’.

Er is ook nog het k-woord. De Nederlandse programmaschrijvers zijn in de greep van kunstangst. Het eerste onderdeel daarvan is de angst voor het woord kunst. Liever schrijven ze ‘cultuur’. Of ‘cultuur en sport’, dan lijkt het nog wat. Cultuur is, zo blijkt, heel belangrijk. Als inspiratiebron (D66), als iets dat moet worden onderwezen (PvdA) en regionaal gespreid (CDA, je zou zeggen dat er in de regionale spreiding een voortrekkersrol voor de literatuur weggelegd is). De SP verdedigt de bibliotheken. Niet om de boeken hoor (de mensen zouden eens denken). Nee: het zijn ‘ontmoetingsplaatsen voor de inwoners van wijken en dorpen.’ Er mogen vast wat boeken blijven als decor.

De enige echte bijdrage aan de Nederlandse literatuur staat bij de Partij voor de Vrijheid, die het rapen van kievietseieren verdedigt. Want dat is als je er goed over nadenkt (dwalen, observeren en dan toeslaan) een in hoge mate literaire activiteit. En het goede nieuws daarbij is, voor de dichters van Nederland, de eieren zijn lekker en zeer voedzaam.