‘Gedonder’ door ontbreken van ambassadeur VS in Den Haag

De Amerikaanse ambassade in Den Haag. Foto Marco Hillen / Hollandse Hoogte

De benoeming van een nieuwe Amerikaanse ambassadeur in Den Haag komt waarschijnlijk pas in mei 2013 rond, ruim anderhalf jaar na het plotselinge vertrek van de laatste ambassadeur. Dit kan de relatie tussen Nederland en Amerika onder druk zetten, zeggen diplomatieke en ambtelijke bronnen in de VS tegenover NRC Handelsblad.

Daarmee vormt het uitblijven van een nieuwe benoeming een politiek probleem voor president Obama. Een Amerikaanse bron zegt dat het uitblijven van een benoeming ambassadeur “van grote symbolische betekenis” is voor de betrekkingen, en Nederlandse gevoelens “alsof Amerika niet om Nederland zou geven” aanwakkert. Bij grote projecten, zoals de JSF, kan dat nadelig uitpakken voor de samenwerking.

Broas trok nominatie terug na rijden onder invloed

De beoogd ambassadeur in Nederland, Timothy Broas, heeft vorige week op het laatste moment zijn nominatie teruggetrokken, een diplomatiek ongebruikelijke stap. Uit gegevens van een rechtbank in de Amerikaanse staat Maryland blijkt dat hij is betrapt op rijden onder invloed. Ook zou hij zich bij zijn arrestatie hebben verzet.

Broas geldt als een belangrijke geldschieter van de president. De advocaat haalde ruim een half miljoen dollar op voor Obama’s verkiezingscampagne. Zijn vader is van Nederlandse komaf, zei hij vorige maand in een Senaatscommissie. Hij roemde Nederland daar als “een belangrijke partner in het promoten van democratie, mensenrechten, ontwikkelingshulp en economische groei in de wereld”.

precaire verhouding door mogelijke terugtrekking jsf

Volgens een bron dicht bij het benoemingsproces dreigt hierdoor “gedonder” tussen de VS en Nederland. De relatie tussen de bondgenoten is precair door de Nederlandse houding in de eurocrisis – volgens de Amerikanen te pro-Duits – en het dreigende afblazen van de Joint Strike Fighter, een project waar in de VS veel banen mee gemoeid zijn.

Vannacht nam de Tweede Kamer een motie aan om met de bijdrage aan de ontwikkeling van de JSF te stoppen. Een ambassadeur is in zulke situaties onmisbaar, zegt een diplomatieke bron, om schade in de relaties tussen beide landen te voorkomen.

In Washington is Den Haag een gewilde post. Nederland is de op twee na grootste investeerder in de VS en een oude bondgenoot. Nederland was ook het eerste land dat de VS (informeel) erkende. Maar de vacature voor Amerikaans ambassadeur in Nederland staat al open sinds september vorig jaar. September vorig jaar trad ambassadeur Fay Hartog Levin terug, omdat zij meer tijd aan haar gezin wilde besteden. Sindsdien is diplomaat Edwin Nolan tijdelijk zaakgelastigde.