Kamerleden van wie NRC een jaar geleden zei: let op deze mensen

Hanke Bruins Slot (34)

Woordvoerder zorg en justitie, CDA

„Zij zou wegbereider kunnen zijn voor een nieuwe generatie, al opereert ook zij op de achtergrond.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? Die nieuwe CDA-generatie is opgestaan en maakt – hoeveel zetels het CDA bij de verkiezingen ook gaat halen – straks haar opwachting in de Kamer. Geen enkele partij heeft zoveel nieuwkomers op de lijst als het CDA.

Maar Bruins Slot heeft daar weinig mee te maken. Ze was nauwelijks zichtbaar en andere jonge CDA’ers (neem Mona Keijzer) zijn nu al bekender. Toch zou haar persoonlijke verhaal de daadkracht en de diversiteit die het CDA wil uitstralen, kunnen illustreren: Bruins Slot diende in Afghanistan bij een tankdivisie en haar vriendin is bijna rechter.

Partijgenoten roemen Bruins Slots dossierkennis – ze werd beloond met een hoge plek op de lijst – maar zouden graag wat meer passie voor het vak en wat meer brille zien.

Mark Harbers (43)

Woordvoerder financiën, VVD

„Hij is ervaren, was wethouder economie, haven en milieu in Rotterdam, en speelt achter de schermen een rol bij het opstellen van de begrotingen.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? Als financieel woordvoerder van de grootste fractie speelde Mark Harbers een belangrijke rol tijdens de debatten over de eurocrisis, zonder al te zeer op de voorgrond te treden. Ook vormde hij met Stef Blok de VVD-delegatie bij de onderhandelingen over het Lenteakkoord. Harbers is voor zijn rol beloond, met een negende plek op de kandidatenlijst van de VVD. Bij de verkiezingen van 2010 stond de oud-havenwethouder van Rotterdam nog op de 21ste plek. Of hij een stemmentrekker voor de VVD gaat worden, is een ander verhaal. Zijn voorzichtigheid zorgde ervoor dat hij tot nog toe geen duidelijk politiek profiel heeft gekregen.

Roos Vermeij (44)

Woordvoerder sociale zaken, PvdA

„Dit najaar komt een pensioenhervorming aan de orde in de Tweede Kamer (...) Dan komt voor Roos Vermeij hét moment om concrete resultaten binnen te slepen voor haar achterban.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? Ze wist in het pensioenakkoord vorig jaar voor elkaar te krijgen dat mensen met een zwaar beroep en laag inkomen financieel ondersteund worden, zodat ze toch op hun 65ste kunnen stoppen. Als lid van de commissie-De Wit, die de kredietcrisis onderzocht, was Vermeij prominent in beeld. Na het vertrek van partijleider Job Cohen begon haar ster ook binnen de PvdA snel te rijzen. Cohens opvolger Diederik Samsom nam Vermeij op in het fractiebestuur. Voor de verkiezingen van 12 september staat ze op een keurige 12de plaats. Tegenvaller voor Vermeij: haar pensioenakkoord werd een half jaar later al weer ten grave gedragen door de Kunduz-coalitie.

Roland van Vliet (42)

Woordvoerder financiën, PVV

„Een aimabele jurist uit het bedrijfsleven. Hij werd genoemd als kandidaat-gedeputeerde maar wilde liever in de Tweede Kamer blijven.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? In ieder geval was het verstandig niet naar Limburg te gaan, daar hadden de PVV-gedeputeerden ruzies met de PVV-partijtop. Mocht Van Vliet terugkomen in de Kamer (dat wordt morgen bekend), dan krijgt hij mogelijk alsnog de prestigieuze functie waarvoor hij al langer genoemd wordt. Hij zou voorzitter van de parlementaire enquêtecommissie worden die onderzoek moet gaan doen naar woningcorporaties.

Van Vliet viel zeker op dit jaar vanwege zijn kennis van zaken, onconventionele wijze van debatteren en zijn voor de PVV ongebruikelijke steun aan PvdA-voorstellen. Zo stemde hij in met het voorstel dat bedrijven elke acht jaar van accountant moeten wisselen.

Jesse Klaver (26)

Woordvoerder onderwijs, sociale zaken, GroenLinks

„Jesse Klaver is de verpersoonlijking van het toenemend sociaal-liberale karakter van GroenLinks.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? Hij was afgelopen maanden bepaald niet degene van zijn partij de aandacht trok; daar had GroenLinks Tofik Dibi voor. Inhoudelijk is Klaver wel: de Kamer nam bijvoorbeeld een motie van hem aan die scholen verbiedt geld te steken in ingewikkelde financiële producten, na de financiële problemen bij onderwijsinstelling Amarantis. Al profileerde hij zich niet buitensporig in grote debatten of met initiatiefwetsvoorstellen, zijn politieke carrière verloopt voorspoedig. Twee jaar geleden was hij nieuw, nu is hij campagneleider. Hij is een bevlogen spreker, maar soms missen zijn toespraken geloofwaardigheid. Bijvoorbeeld op het laatste congres, toen Klaver zei dat hij wakker ligt als hij hoort dat iemand zijn baan verliest.

Elbert Dijkgraaf (42)

Woordvoerder financiën, SGP

„De hoogleraar empirische economie van de overheidsfinanciën heeft de portefeuilles waarop de SGP haar nieuwe macht zal laten gelden.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? De tijden waren Dijkgraaf welgezind. Zijn partij kende een luxepositie omdat de toenmalige coalitie dankzij die ene SGP-senator in de Eerste Kamer op een meerderheid kon rekenen. Hij was een steunpilaar voor het kabinetsbeleid. Maar toen viel de gedoogcoalitie uit elkaar. En was Dijkgraaf opeens niet meer zo interessant.

De SGP werd buiten de onderhandelingen voor het Lenteakkoord gehouden. Dijkgraaf moet het sindsdien doen met de ruimte die past bij een partij met 2 van de 150 zetels. Hij is in toenemende mate kritisch over het Europabeleid van premier Rutte, maar daarin staat hij niet alleen. Attentiewaarde: beperkt. Dat kan zo weer veranderen als een nieuwe coalitie steun in onvoorziene hoek zoekt.

Kees Verhoeven (36)

Woordvoerder economische zaken, wonen en infrastructuur, D66

„Hij valt bij collega’s op vanwege zijn flair en humor, ondanks zijn weinig in het zicht lopende portefeuille.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? Na twee jaar Kamerwerk is hij gebombardeerd tot campagneleider en staat hij op plek vier op de kandidatenlijst: een bewijs dat partijleider Alexander Pechtold het ziet zitten met hem. Hij is voorzitter van de parlementaire onderzoekscommissie naar de huizenprijzen. Minister Spies (Binnenlandse Zaken) nam zijn plan over om scheefwonen aan te pakken. Huurders met een hoog inkomen moeten verhuizen of meer huur betalen.

Daarnaast toonde Verhoeven zich actief als promotor van het midden- en kleinbedrijf. Vorige maand ontvouwde hij een plan waardoor deze bedrijven hun export naar groeilanden als Brazilië en Rusland kunnen vergroten.

Esther Ouwehand (35)

Woordvoerder van bijna alles, PvdD

„De partijtop wilde vorig jaar nog van haar af, de leden hebben haar toen gered. Interessant te zien hoe dat uitpakt.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? Ze revancheerde zich. Ze onderscheidde zich door haar deskundigheid tijdens de debatten over natuur, megastallen, de Hedwigepolder en het vuurwerkverbod. Ouwehand werd een van de felste bestrijders van staatssecretaris Henk Bleker (Natuur, CDA). Ze steunde dit voorjaar een motie van afkeuring tegen de staatssecretaris, ingediend door PvdA en GroenLinks. Begin dit jaar bleek Ouwehand een waardig vervanger van fractievoorzitter Marianne Thieme, die zwangerschapsverlof had. Ouwehand was minder drammerig en bracht haar inbreng met meer humor. Ze is bijna kampioen moties indienen (alleen SP-Kamerlid Henk van Gerven diende er meer in). Al werd het overgrote deel van Ouwehands moties weggestemd.

Renske Leijten (33)

Woordvoerder zorg en sport, SP

„Jong, fel, activistisch en menselijk, want ze stond eens met tranen in de ogen achter de katheder.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? Ze was een vooraanstaand en fel opponent van minister Schippers (VVD) in de vele debatten over de zorg, een belangrijk onderwerp voor de SP. Maar Leijtens belangrijkste wapenfeit was dat ze twee initiatiefwetsvoorstellen, die ze overnam van Agnes Kant, succesvol door het parlement wist te leiden. Dankzij Leijten hoeven gemeenten de thuiszorg niet langer meer aan te besteden, maar moeten ze voor diezelfde thuiszorg wel een basistarief rekenen. Dat laatste moet voorkomen dat thuiszorgorganisaties die meedingen naar opdrachten de lonen van hun werknemers verlagen of veel personeel ontslaan. Leijtens beloning: ze steeg op de kandidatenlijst van plek vier in 2010 naar plek twee nu, direct achter lijsttrekker Emile Roemer.

Arie Slob (50)

Fractievoorzitter, ChristenUnie

„Na het vertrek van André Rouvoet moet Arie Slob aan het partijprofiel werken.” (NRC, september 2011)

Hoe pakte het uit? Behoorlijk goed. Slob werkte aan dat profiel, en hij heeft – geholpen door een jonge, slimme voorlichter – relatief vaak de publiciteit gehaald en zijn ChristenUnie van gezinspartij omgevormd tot vertolker van het nette en redelijke eurokritische geluid. Slob en zijn partij maken ook deel uit van de Lentevijf, waarmee hij liet zien dat met zijn partij nog steeds te praten valt en dat hij zijn werk als parlementariër zo breed mogelijk opvat. En dan de vrouwen in zijn fractie: eerlijk is eerlijk, financieel woordvoerder Carola Schouten is de aandacht van het publiek minstens net zo waard. De nieuwkomer in de Kamer is jong (34 jaar), alleenstaande moeder en onderhandelde mee aan het Lenteakkoord. Vooral op háár blijven letten dus.