Het staat er echt: de hypotheekrenteaftrek beperken

De VVD wil stevig bezuinigen en lasten verlichten. De partij denkt het imago van financiële degelijkheid te versterken, maar concrete cijfers ontbreken.

Wat de VVD wil, is het beste voor het land. Daarvan probeerde premier en VVD-leider Mark Rutte zijn toehoorders te overtuigen bij de presentatie van het verkiezingsprogramma vanochtend. Het beste is in de ogen van de VVD stevig bezuinigen op sociale zekerheid (9 miljard), zorg (7 miljard) en ambtenaren (3,5 miljard). Zo wil de partij alle uitkeringen behalve de AOW ‘ontkoppelen’ van de lonen. Het salaris van ambtenaren wordt bevroren. Er moet een eigen bijdrage voor de huisarts worden betaald. Het basispakket in de zorg wordt beperkt. Huishoudelijke hulp valt niet meer onder de langdurige zorg.

Met deze maatregelen, en nog veel meer, wil de VVD 24 miljard besparen. Een deel daarvan wordt gebruikt om te investeren in VVD-prioriteiten: onderwijs, kinderopvang, asfalt en veiligheid krijgen samen 3 miljard extra. Vijf miljard wordt besteed aan lastenverlichtingen, onder meer door werkenden een hogere korting op de inkomstenbelasting te geven. Ook moet de forenzentaks worden teruggedraaid.

De VVD wil met haar plannen het begrotingstekort met 16 miljard terugdringen, en daarmee in 2017 een begrotingsevenwicht halen.

De VVD kwam als laatste van de zittende partijen met haar programma, met de titel Niet doorschuiven maar aanpakken, naar eigen zeggen om er een degelijke financiële onderbouwing bij te kunnen voegen. Maar veel meer concrete cijfers dan bij andere partijen zijn daarin niet te vinden. Het is niet meer dan een grove schets.

Welke voorstellen in het VVD-program hadden we kunnen verwachten?

Harde immigratiemaatregelen. Versobering van de sociale zekerheid. Het vergroten van de vrijheid voor bedrijven. Meer geld voor wegen. Natuur als ‘product’ voor menselijk gebruik. Ze zitten er allemaal in.

Wat bemoeilijkt een samenwerking met linkse partijen?

Er is weinig wat de samenwerking met linkse partijen niet bemoeilijkt. De ontkoppeling van lonen en uitkeringen is bijvoorbeeld voor de SP onacceptabel, omdat die partij juist als doel heeft inkomensverschillen te verkleinen. Daarnaast beschouwt Rutte het als onvermijdelijk dat het eigen risico in de zorg omhooggaat, terwijl SP-leider Emile Roemer dat vorige week nog een breekpunt voor zijn partij noemde. Ook de maatregelen voor de arbeidsmarkt zijn in dit opzicht problematisch. Zowel GroenLinks als de PvdA wil werkgevers laten meebetalen aan de WW, de VVD niet.

Wat bemoeilijkt een samenwerking met andere rechtse partijen?

CDA en D66 zullen met een deel van de bezuinigingen van de VVD kunnen instemmen, zeker als het gaat om zorg en sociale zekerheid. Maar beide partijen zijn faliekant tegen de enorme bezuiniging op ontwikkelingssamenwerking die de VVD voorstaat. Het CDA en vooral D66 zullen ook grote problemen hebben met de voorstellen om immigratie te beperken, zeker omdat de VVD dat buiten de Europese Unie om wil doen. Overigens is dit VVD-plan voor een ‘opt-out’ weinig kansrijk, zo heeft huidig minister Gerd Leers (Immigratie, CDA) gezegd.

En wat zijn opvallende voorstellen?

De VVD was altijd de warmste pleitbezorger van de hypotheekrenteaftrek. Vanochtend zei Rutte nog dat deze bij de VVD „staat als een huis”. Toch gaat de partij de renteaftrek fors beperken, in lijn met wat al in het Lenteakkoord stond. Mensen die een nieuwe hypotheek afsluiten kunnen gedurende de looptijd elk jaar minder aftrekken. Om het kopen van een huis voor starters niet helemaal onmogelijk te maken, wil de VVD af van de overdrachtsbelasting. Kopers moeten meer kunnen lenen dan de waarde van hun huis.