Geen moesson? Dan maar een nieuwe airco

Jerrycans met water voor de man met de kleine beurs in New Delhi. Rijkeren bestellen een hele tankauto om het reservoir op hun dak bij te vullen. Foto AFP

De Indiase hoofdstad New Delhi raakt oververhit. De 17 miljoen inwoners snakken naar regen. Al twee maanden trotseren ze extreem hoge temperaturen. Stroomstoringen en een gebrek aan leidingwater maken de situatie extra explosief.

Maandag braken op verschillende plaatsen in de aan Delhi grenzende deelstaat Haryana rellen uit. In zeker zeven steden werd personeel van elektriciteitsbedrijven in elkaar geslagen, gegijzeld, opgesloten en bedreigd. Op sommige plekken in Haryana was ruim 20 uur achtereen geen stroom. Dinsdagnacht waren er rellen in een voorstad van New Delhi, 30 kilometer van ons huis. Meer dan tweehonderd Indiërs die de hele nacht geen stroom kregen vielen personeel aan van transformatorstations. Ze waren woedend omdat ze de hitte niet konden verdrijven met ventilatoren en airconditioners.

Het hoort nu te regenen dat het giet. Maar het is onveranderd zonnig en bloedheet. Het was laatst 46 graden met een minimumtemperatuur van 40 graden ’s nachts. De moesson is meer dan een week te laat. De regens kruipen langzaam op naar de hoofdstad. Te langzaam, kreunen de inwoners van de stad.

De moesson kan het leven voor veel Indiërs op zijn kop zetten. De beelden van watervlaktes waar eens dorpen waren keren vrijwel jaarlijks terug. Ook nu weer zijn er grote overstromingen in Bangladesh (95 doden) en het noordoosten van India (ruim 80 doden). Maar ook een vertraagde moesson ontregelt het leven. Zo worden in veel ziekenhuizen wegens water- en stroomgebrek alleen nog spoedeisende operaties uitgevoerd.

Als ik, toch enigszins bezorgd, Indiërs vraag naar hun moessonervaringen, lichten hun ogen op. Ze spreken van verkoeling. Van dorst die gelest wordt, van leven dat terugkeert. Alleen bij een arts uit Lucknow maakt de gelukzalige flits snel plaats voor een bezorgde blik. „De moesson brengt ziektes”, zegt ze. „Muggen verspreiden dengue en malaria.” Ze werkt in een overheidsziekenhuis. Daar komen de armste mensen die vaak als eersten worden getroffen. Ze ziet er vrijwel elke moesson gevallen van cholera. Hoe hard India ook moderniseert, teveel mensen wassen zich nog altijd in water waar ook de riolering op loost.

Maar over overstromingen en gevaarlijke ziektes hoor je de bewoners van New Delhi niet. Voor hen betekent de regen nu: verlossing. De watercrisis wordt verergerd door de late moesson. Met de bewoners van ons huis trekken we geregeld de portemonnee om een watertankwagen te laten komen. Elke keer is de literprijs hoger. Wie dat niet kan betalen moet vaak meer dan een dag wachten voor er water door de leidingen stroomt. Veel arme Indiërs drinken het slecht gezuiverde leidingwater.

De late moesson verergert ook het stroomtekort. Waterkrachtcentrales hebben te weinig vermogen om de kolencentrales die het leeuwendeel van India’s stroomproductie leveren, bij te staan. Door de hitte schiet bovendien het elektriciteitsverbruik omhoog: de groeiende middenklasse schaft massaal stroom vretende airconditioners aan. Bij de bovenbuurvrouw boren twee mannen gaten in de muur voor de luchtinlaat van haar glimmend nieuwe airco’s.

Tot overmaat van ramp lijkt de moesson dit jaar bovendien minder krachtig. De regenval elders in India is tot nu toe ruim 30 procent lager dan normaal, waardoor minder rijst, graan en oliezaad wordt aangeplant. Sommige fabrieken moeten tijdelijk de productie stilleggen door een tekort aan koel- en afvoerwater. De late moesson dempt de economische verwachtingen, drukt de beurskoersen en heeft een nadelig effect op de koers van de rupee. Net nu die zich een beetje leek te herstellen.