Dr. Air, lelijk en ongrijpbaar

Bewoners van de Jordaan in Amsterdam hebben geld uitgeloofd om graffitispuiter Dr. Air te pakken. „Dat werkt juist statusverhogend”, zeggen zijn collega’s.

Deze prachtige voordeur is he-le-maal verpest, zegt Fred van Doorn (56). Hij wijst naar een groene eikenhouten voordeur met een goudkleurige brievenbus en dito deurknop. Pontificaal in het midden is met een witte spuitbus groot ‘DR. AIR!’ geschreven.

Dr. Air is een legende in de graffiti-scene in Amsterdam. Hij begon in de jaren tachtig, was een tijdje uit beeld, en is nu terug. En de bewoners van de Amsterdamse Jordaan zullen het weten ook. Sinds een paar maanden laat Dr. Air overal zijn tag, een met verf gespoten handtekening, in de pittoreske buurt achter.

Fred van Doorn is eigenaar van een herenhuis in de Jordaan en oprichter van het buurtcomité Stop Graffiti. Van Doorns garagedeur werd – net als bijna alle andere garagedeuren in de straat – eerder dit jaar door Dr. Air beklad. Schoonmaakkosten: 450 euro. „Daar zit wel een extra coatinglaagje bij inbegrepen om de garagedeur te beschermen tegen nieuwe graffiti. Want die gek komt natuurlijk gewoon terug.”

Van Doorn looft 150 euro uit voor de gouden tip de leidt tot de aanhouding van Dr. Air. Op zijn verzoek hebben de VVD- en D66-fractie van het Stadsdeel Centrum ook allebei 150 euro tipgeld toegezegd. „We hebben in de buurt een flink dossier van aangiftes tegen hem opgebouwd. Hij hoeft alleen nog maar aangehouden te worden. Hij weet dat we hem zoeken.” Dr. Air houdt zich daarom nu al enkele weken koest, zegt Van Doorn.

Hij heeft zijn hoop gevestigd op een rechercheur van de Amsterdamse politie. Die zou, volgens van Doorn, Dr. Air nu al enkele weken schaduwen. „De politie wil hem op heterdaad betrappen. Dan is de straf hoger.” Een woordvoerder van de Amsterdamse politie wil niets zeggen over deze zaak.

Het is niet slim dat er een prijs op het hoofd van Dr. Air is gezet, zegt een voormalig graffiti-artiest die anoniem wil blijven. „Dat maakt geen indruk op hem. Integendeel. Het werkt juist statusverhogend in de scene.” Hij denkt niet dat Dr. Air zich zal inhouden omdat hij gezocht wordt door de politie. „Graffiti spuiten is sowieso strafbaar. Dat maakt het leuk en spannend.”

Collega-graffitispuiters bewonderen het werk van Dr. Air, maar niemand zegt hem persoonlijk te kennen. „En als ik het wel wist, zou ik het nog niet zeggen. Ik ben geen verklikker”, zegt een 40-jarige graffiti-artiest die nog wel actief is. Hij wil wel iets zeggen over Dr. Airs reputatie. „Er wordt tegen hem opgekeken omdat hij een pionier was in de Amsterdamse graffiti-scene. Hij moet nu zeker vijftig jaar oud zijn.” Over Dr. Airs werk zegt hij: „Hij heeft een onleesbaar, haast buitenaards handschrift. Eigenlijk heel lelijk, maar wel uniek.” Daaruit blijkt dat de Dr. Air die nu zijn sporen in de Jordaan achterlaat, dezelfde is als die uit de jaren tachtig.

Van Doorn wil alleen maar dat de bekladding stopt. „Mensen die zeggen dat dit straatkunst is, verkondigen onzin. De straat is van iedereen en ik vind het lelijk. Waarom moet ik naar die zooi kijken? Hij doet het alleen om zijn territorium af te bakenen. Puur hondjesgedrag.”

Selima Krijger (56), de overbuurvrouw van Van Doorn, hangt rokend uit haar raam. „Het is verschrikkelijk. De buurt verloedert op deze manier gewoon”, zegt ze tegen Van Doorn. Ze vertelt hoe ze op een zondagochtend om zes uur op dezelfde plek een sigaret rookte. Aan de overkant stonden twee jongens met rugzakjes om en een spuitbus in de hand. „Ik belde meteen de politie.” De jongens werden later die ochtend opgepakt. „Goed hoor”, zegt Van Doorn knikkend. „Nu Dr. Air nog.”