Kunst die blijft tot de volgende bui

Het is straatkunst, net als de graffiti van Banksy. Maar het krijt van Leon Keer spoelt weg bij de eerste regen. Foto’s blijven een hit op Facebook.

Het is moeilijk stoepkrijten als het regent. Er zijn dan ook nog maar vier echte 3D- straatkunstenaars in Nederland. Het genre, dat steeds populairder wordt, lijkt mee te liften op het succes van straatkunstenaars als Banksy. Maar: 3D-straatkunst is geen ‘guerilla art’, ofwel kunst die onder hoge tijdsdruk tot stand komt. Het is ‘slow art’. Geen nachtelijke uitspattingen met graffiti, maar een dagenlange kniezit met stompjes krijt tussen strak gespannen touwtjes die fungeren als perspectieflijnen. Want deze vorm van straatkunst is gewoon legaal. „En ik neem altijd mijn kauwgomkrabbertje mee. De staat mag me wel dankbaar zijn”, grapt kunstenaar Leon Keer (1970).

Keer is een van de vier straatkunstenaars in Nederland en artistiek leider van het collectief dat de vier samen vormen onder de naam Planet Street Painting. „Onze kunst ligt letterlijk op straat”, vertelt Keer. „En kritiek komt trouwens ook direct van de straat.” Een kijker is heel eerlijk in zijn mening. Vindt hij het niks? Dan slentert hij ongeïnteresseerd verder.

In Italië tekenen zogenoemde Madonnari al eeuwenlang op keien voor de kerk afbeeldingen van Maria. Pas in de jaren tachtig ging de kunstvorm de grens over. De Amerikaan Kurt Wenner dook diep in de techniek van het perspectieftekenen op plafonds zoals de Sixtijnse Kapel. Hij combineerde als eerste de oude 2D-Madonnarikunst met driedimensionale optische illusie, het trompe l’oeil.

Leon Keer, die in 2009 begon met straattekenen, maakte vorig jaar met de andere Planet Street Painters ‘Terracotta Lego Army’. Via social media sloeg het driedimensionale tekenwerk van een leger legopoppetjes in als een bom; op Facebook werden de foto’s honderden keren gedeeld. Nu stromen de opdrachten binnen. Niet alleen internationale straatkunstfestivals, maar ook musea vragen Keer naar zijn tijdelijke stoepkrijttekeningen.

Voor het Eschermuseum maakt Keer op dit moment een vloerdoek. Op de grond van zijn Utrechtse atelier ligt een schildering van vreemd verwrongen, maar beeldschone vrouw, die alleen goed te zien is door middel van een spiegelcilinder midden op de vloer. „Ik hou van het contrast tussen mooi en lelijk.”

Het genre raakt steeds eigenzinniger. De Spaanse 3D-straatkunstenaar Eduardo Relero tekent bijvoorbeeld bizarre Jan Steen-achtige taferelen. Keer kent hem van internationale festivals. „Hij vervormt zijn perspectief om zijn tekeningen absurder te maken. Mijn werk is veel mathematischer.”

In Nederland heeft Leon Keer vaak te maken met commerciële opdrachtgevers of gemeentes die zich willen profileren als streetwise. „Vaak vinden ze het bij het zien van de tekening ineens jammer dat het maar tot de eerstvolgende regenbui beschikbaar is. Maar het tijdelijke karakter is juist zo mooi. Het maakt de beleving veel intenser.” Toch verovert 3D straatkunst maar traag een plek in het reguliere kunstcircuit; kunstcritici moeten er weinig van hebben. Maar publiek is er in overvloed. Al tijdens het tekenen interesseren passanten zich voor de techniek en als het kunstwerk af is gaan ze ermee op de foto. Die foto gaat dan op internet een nieuw leven leiden. Geen kunst voor in een galerie of museum.

Werk van Leon Keer en Planet Street Painting is vanaf vandaag te zien in het Eschermuseum, en 10-16 september tijdens het International 3D Street Art Festival in Lelystad.