Holland Festival: vernieuwend?

Muzikaal gesproken was dit Holland Festival er één van uitersten. Met ambivalente reacties en interessante discussies als resultaat – tot en met het slotconcert afgelopen donderdag door het Simon Bolívar Orchestra of Venezuela: feestelijk, maar toch ook wel een beetje voorspelbaar.

Een lastige vraag blijft hoe je in nieuwe muziek en muziektheater wél echt vernieuwend kunt zijn. John Cage gaf, zo bleek ook nu weer, in zijn tijd goede voorbeelden. Maar hoe nu verder?

Op deze succesvolle 65ste festivaleditie werd het antwoord vaak gezocht in de confrontatie van genres, maar die opzet leidde toch tot weinig echt memorabele verrassingen. C(h)oeurs van Alain Platel beoogde de macht van de massa te becommentariëren door grote, intens lekkere koren van Wagner en Verdi te paren aan moderne dans. Maar kun je de gevaarlijke schoonheid van muziek aan de kaak stellen wanneer je er tegelijkertijd gebruik van maakt?

Vernieuwen door te combineren en terug te blikken is blijkbaar lang zo eenvoudig niet. Ook De Rode Kimono van festivalcomponist Micha Hamel in de regie van Jos van Kan bleek een vrij ouderwetse voorstelling, waarin een danser met handcamera poogde de toeschouwer in alle rust te doordringen van de schoonheid van G.H. Breitners schilderij. Een aardig, maar te lang uitgerold idee. En nieuw? Och. Sommige toeschouwers wisten zich Live van Hans van Manen (1979) nog te herinneren.

Gelukkig maakte de charmante, kleine ‘eenvrouwsopera’ Lilith door Claron McFadden juist wél indruk door de manier waarop film en live-spel een relatie aangingen. En in het Holland Festival van 2013 gaat ook componist Michel van der Aa door op de mogelijke dwarsverbanden tussen bühne en doek in zijn 3D-filmopera Sunken Garden. Hoopgevend! Jammer eigenlijk dat Pierre Audi, bij de Brusselse Muntopera onlangs óók succesvol als regisseur met videobeelden aan het experimenteren, niet dáár een weg zocht door Wagners labyrintische magnum opus Parsifal.

Nu implodeerde zijn enscenering in de dood: eigenlijk een anti-plot.