Fietsen om het licht aan te doen

Oude, kapotte spullen kun je weggooien. Maar het is veel leuker om er iets nieuws van te maken. Dat kun je zien in het tijdelijk museum in Amsterdam.

Wat doe je met je kleren als je eruit gegroeid bent? Je kunt ze weggooien. Je kunt er ook een stoel van maken. Dan kun je lekker zitten op je oude broeken en truien.

Wat doe je met je plastic bakje als de patat op is? Je kunt het weggooien. Of je kunt er, samen met een heleboel ander wegwerpservies, een tapijt van maken.

Wat doe je met speelgoed als het stuk is? Een autootje waar een wiel van af is of een pop die een arm mist kun je weggooien. Je kunt er ook nieuw speelgoed van maken. Of een kunstwerk.

Wat je allemaal kunt doen met oude spullen is te zien op een bijzondere tentoonstelling in Toren Overhoeks in Amsterdam. Die toren is eigenlijk een heel groot oud ding. Ooit zat in de toren in Amsterdam Noord het hoofdkantoor van Shell, maar sinds dit bedrijf drie jaar geleden vertrok, staat het gebouw leeg en gebeurt er niets meer. Hij stond daar maar te staan.

Nu zit er weer leven in het gebouw. Er staat op de begane grond allerlei kunst die met afval en energie te maken heeft. Met duurzaamheid. Zo zette de Mexicaanse kunstenaar Francisco Camacho in de toren allerlei fitnessapparaten neer. Als je ze gebruikt, wek je energie op, en met die energie kun je een lamp aan laten gaan of een gordijn dicht doen.

Van de Nederlandse kunstenaar Merel Karhof staat er een breimachine, die wordt aangedreven door een windmolen buiten het gebouw. De wind kan sjaals breien! Als het hard waait, breit de machine snel, als het weinig waait langzaam. De sjaals die de wind breit, kun je in het tijdelijk museum ook kopen.

De Nederlandse kunstenaar Nienke Sybrandy bedacht dat je een bureau kunt gebruiken om groente in te kweken. Vroeger zaten er in de lades van een bureau allemaal papieren opgeborgen, maar door de komst van de computer kun je die laden leeghalen en de vrije ruimte gebruiken voor het kweken van sla en aardbeien.

De tentoonstelling in de toren is op allerlei manieren anders dan een gewone tentoonstelling. Je kunt de entreeprijs, 2,50 euro, bijvoorbeeld met geld betalen, maar ook met plastic flessen. Die flessen worden dan weer gebruikt door de Chinese kunstenaar Wang Zhiyuan, die van de lege flessen op de zijgevel van het gebouw een kunstwerk maakt. Het lijkt op een waterval, een waterval van lege waterflessen. In oude plastic flessen kun je ook weer plantjes kweken.

Ook de catalogus is anders dan anders. Een catalogus is een boek over de tentoonstelling. In de toren wordt het pas gedrukt als je het wilt kopen. Zo wordt er geen papier verspild.

Met de plaatjes in het boek is ook iets aan de hand. Het zijn geen foto’s, zoals in de meeste catalogi, maar kleurplaten.

De tentoonstelling is niet alleen voor kinderen bedoeld, maar wel zo gemaakt dat kinderen vanaf vier jaar er iets mee kunnen. In de catalogus wordt bijvoorbeeld uitgelegd wat moeilijke begrippen als duurzaamheid en biologisch nou precies betekenen.

De tentoonstelling werd bedacht door Natalie Faber, die het zonde vond dat er in Amsterdam zoveel kantoren leeg staan. Op een kaart van de stad op de website tijdelijkmuseum.org kun je nog meer plekken in de stad zien waar zulke lege plekken op een nieuwe manier in gebruik zijn genomen.

Tijdelijk museum in Toren Overhoeks, Overhoeksplein 1, Amsterdam. T/m 23 sept. Di t/m zo. 10-17u. Toegang 2,50 of 3 lege plastic flessen. Kinderen t/m 12 jaar gratis. Inl. tijdelijkmuseum.org