‘Kabinet misleidt Tweede Kamer over Q-koorts’

Een VWA-medewerker plaatst een waarschuwingsbordje voor Q-koorts. Foto NRC / Maarten Hartman

Het kabinet misleidt in een vorig week verstuurde brief de Tweede Kamer over de Q-koorts. De regering zou feiten verdraaien en selectief citeren uit verschillende externe onderzoeken.

Dat concludeert Nieuwsuur na het bestuderen van Q-koorts onderzoeken en gesprekken met betrokkenen.

‘Ministerie wist al een jaar van Q-koortsbesmettingen’

De kabinetsbrief (pdf) was een reactie op een reconstructie van Nieuwsuur waaruit bleek dat het ministerie van Landbouw al een jaar voordat geitenbedrijven geruimd werden vanwege de Q-koorts wist welke bedrijven besmet waren geraakt.

De toenmalig verantwoordelijke ministers Ab Klink en Gerda Verburg hebben altijd volgehouden dat er pas eind 2009 een laboratoriumtest beschikbaar was om Q-koorts op te sporen. Maatregelen zouden pas mogelijk zijn als er onderscheid kon worden gemaakt tussen besmette en niet-besmette bedrijven. De Q-koorts kostte aan minstens 25 mensen het leven. Zo’n vierduizend anderen werden ziek.

‘Kabinet veegt straatje schoon’

Het kabinet liet naar aanleiding van de onthulling van Nieuwsuur in juni extern onderzoek doen. In de kabinetsbrief die vorige week verstuurd werd wordt geconcludeerd dat de uitzending van het actualiteitenprogramma geen nieuwe feiten aan het licht hadden gebracht. Volgens Nieuwsuur is dat onjuist en misleidt het kabinet de Tweede Kamer. Jos van de Sande van de GGD Hart voor Brabant zegt tegenover het actualiteitenprogramma:

“Het kabinet probeert zo haar straatje schoon te vegen, maar er komt steeds meer rotzooi boven.”

In de kabinetsbrief wordt onder meer gesteld dat een tankmelktest werd gebruikt om bedrijven besmet of onbesmet te verklaren. Een schriftelijk bewijs van die bewering is echter nergens te vinden en uit de stukken die er wel zijn zou het tegenovergestelde blijken: de test werd in 2008 juist gebruikt om besmette bedrijven in beeld te krijgen. De testresultaten wezen destijds uit dat honderd van de driehonderd onderzochte bedrijven besmet waren, maar daarop volgde geen actie. Het kabinet stelt ook dat begin 2009 verschillende partijen, waaronder de GGD, op de hoogte zijn gesteld van deze resultaten, schrijft persbureau Novum.

Thieme: onaangenaam verrast

Tegenover Nieuwsuur laat Marianne Thieme van de Partij van de Dieren weten ‘onaangenaam verrast’ te zijn door de nieuwe onthullingen. Thieme:

“Het kabinet zegt nu dat ze op zoek waren naar de vrije bedrijven terwijl ze al die jaren in de Kamer hebben gezegd, nee we gaan op zoek naar besmettingshaarden. Het strookt niet met het beleid en het strookt niet met de informatie die wij hebben gekregen. Vandaar dat wij nu de onderste steen boven willen krijgen.”

Nieuwsuur laat ook weten dat de advocaten van vierhonderd Q-koortsslachtoffers een schadeclaim indienen tegen de overheid. Eerder waren er al schadeclaims ingediend tegen geitenhouders, schrijft de NOS.