Frankrijk gaat extra bezuinigen

De Franse president François Hollande heeft voor een snelle aanpak gekozen. Zijn regering zal niet wachten met het in gang zetten van het bezuinigingsprogramma, dat nodig is om het begrotingstekort volgend jaar terug te brengen naar 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). De Franse premier Jean-Marc Ayrault heeft de details van de plannen gisteren in zijn toespraak tot het parlement bekendgemaakt.

De ambtenarenbonden zullen protesteren en dreigen. Maar ondanks de te verwachten storm van verontwaardiging, is het bereiken van begrotingsdiscipline het makkelijkste onderdeel van de opgave voor Hollande. Het zal veel moeilijker zijn de economie weer concurrerend te maken.

Tijdens zijn verkiezingscampagne en de eerste twee maanden van zijn ambtstermijn heeft François Hollande de indruk gewekt dat zijn beloftes over begrotingsdiscipline niet veel meer waren dan een lippendienst. De pijnlijke reality check zou pas in de herfst komen. Maar na een paar ontmoetingen met de Duitse bondskanselier Angela Merkel en een paar Europese toppen lijkt het erop, dat de wijsheid alsnog is doorgebroken.

Bovendien liet een nietsontziend rapport over de Franse overheidsfinanciën van de Franse rekenkamer eerder deze week weinig ruimte voor twijfel. Als gevolg van de groeivertraging moet Frankrijk dit jaar 10 miljard euro extra bezuinigen en volgend jaar 33 miljard euro.

Bezuinigingen op bezuinigingen stapelen is, tegen de achtergrond van de stagnerende economie, in Frankrijk misschien net zo min verstandig als elders. Maar het land is een speciaal geval, omdat de overheidsuitgaven er met 56 procent van het bbp het hoogst zijn van de hele eurozone.

Uit het rapport van de rekenkamer blijkt bovendien dat de efficiënte besteding van deze middelen zeer te wensen over laat, ook op belangrijke terreinen als het onderwijs. Bezuinigingen zijn in Frankrijk dus op zichzelf al een structurele hervorming en niet louter een begrotingsverplichting.

Er liggen ook belastingverhogingen voor Frankrijk in het verschiet, om aan de begrotingsdoelstellingen te kunnen voldoen en de markten gerust te stellen dat het land niet het volgende slachtoffer van de eurocrisis zal zijn. Maar afgezien daarvan heeft het land behoefte aan concurrentiekracht en groei.

Het tekort op de betalingsbalans is net zo zorgwekkend als het begrotingstekort, zo niet zorgwekkender. Om daar iets aan te doen, zal Hollande de dienstensector moeten liberaliseren, de arbeidskosten verlagen en het belastingstelsel hervormen. Dat zal moeilijker blijken dan het vullen van de gaten in de begroting, hoe groot die ook mogen zijn.

Vertaling: Menno Grootveld