'Zeker 27 foltercentra in Syrië'

Met een gedetailleerd rapport over de Syrische „staatspolitiek van foltering” probeert de internationale mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch vandaag de druk op de VN-Veiligheidsraad te verzwaren om Syrië naar het Internationaal Strafhof te verwijzen.

De Syrische autoriteiten bezitten een „eilandenrijk van foltercentra” verspreid over het land, zo meldt Human Rights Watch. Het 81 pagina’s tellende rapport, Torture Archipelago, is gebaseerd op meer dan 200 vraaggesprekken met vrijgelaten gedetineerden en met deserteurs uit het Syrische leger en de inlichtingendiensten sinds de opstand tegen het regime van president Bashar al-Assad in maart 2011 begon. Uit het rapport, dat ook kaarten en video-verslagen omvat, komt een „systematisch patroon van slechte behandeling en foltering” naar voren dat neerkomt op een misdrijf tegen de menselijkheid.

De meerderheid van de ex-gedetineerden die Human Rights Watch sprak was het grootste deel van de gevangenschap geblinddoekt en geboeid. Allemaal meldden ze onvoldoende voedsel en drinkwater te hebben gekregen. Bijna allemaal vertelden ze te zijn gefolterd en getuige te zijn geweest van de foltering van andere gevangenen.

Doordat het Syrische regime nauwelijks onafhankelijke waarnemers toelaat is het onmogelijk vast te stellen hoeveel mensen precies vastzitten en hebben vastgezeten. Human Rights Watch citeert het Schendingen Documentatiecentrum van de Plaatselijke Coördinatie Comités, een netwerk van activisten binnen Syrië, dat meer dan 25.000 detenties heeft geteld. Maar het werkelijke aantal is waarschijnlijk veel groter.

Human Rights Watch heeft 27 foltercentra gelokaliseerd, maar voegt daaraan toe dat ook hier het werkelijke aantal vermoedelijk veel hoger is. De ergste folteringen hebben plaats in de gevangenissen van de militaire inlichtingendienst, de politieke veiligheidsdienst, de algemene inlichtingendienst en de inlichtingendienst van de luchtmacht.

De ernstigste folterpraktijken hebben plaats tijdens ondervragingen, maar veel ex-gedetineerden zeiden dat een belangrijke reden voor het gebruik van foltering niet alleen het loskrijgen van informatie is maar ook intimidatie. Onder de twintig methodes die het rapport noemt zijn slaan met kabels of stokken, het toebrengen van elektrische schokken, seksueel geweld, het uittrekken van nagels of haren en verbrandingen.

Net als Human Rights Watch bepleitte gisteren de chef mensenrechten van de VN, Navi Pillay, dat Syrië naar het Strafhof wordt verwezen omdat waarschijnlijk misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven zijn en worden gepleegd. Ze voegde eraan toe dat ook de rebellen zich vermoedelijk aan oorlogsmisdrijven schuldig maken. Human Rights Watch heeft dat in eerdere rapporten ook verklaard.

Maar de Franse VN-ambassadeur, Gerard Araud, zei tegelijk dat het heel moeilijk zal zijn in de Veiligheidsraad een consensus te krijgen om Syrië voor het Strafhof te brengen. Rusland en China blokkeren tot dusverre met hun veto strafmaatregelen tegen Syrië in de Veiligheidsraad.