VVD en CDA zijn dubbelhartig over die dubbele paspoorten

De VVD en het CDA moeten de wet tegen dubbele nationaliteiten verwerpen. Het is hypocriet als je Nederlanders in het buitenland wel een dubbel paspoort toestaat, maar buitenlanders in Nederland niet, stelt Martijn van Dam.

De Tweede Kamer sprak vorige week met deskundigen over het wetsvoorstel dat een eind zou moeten maken aan dubbele nationaliteiten. Sinds de val van het kabinet hebben de VVD en het CDA snel hun handen afgetrokken van de helft van het voorstel: de beperking van dubbele nationaliteiten voor Nederlanders in het buitenland. Vooralsnog lijken ze daarentegen vast te houden aan de beperking van dubbele nationaliteiten voor buitenlanders in Nederland. Dit is een onbegrijpelijke en verwerpelijke dubbelhartige houding. Ik roep beide partijen op deze dubbelhartigheid van zich af te werpen en alle Nederlanders gelijk te behandelen, ongeacht hun afkomst.

Omwille van de macht gingen de VVD en het CDA akkoord met de wens van PVV-leider Geert Wilders de dubbele nationaliteiten te beperken. Bij wet zou worden geregeld dat iedereen die het Nederlanderschap wilde verwerven zijn oorspronkelijke nationaliteit moest afstaan. Toenmalig minister Donner (Binnenlandse Zaken, CDA) realiseerde zich dat dit alleen mogelijk is als de wet wederkerig is en ook Nederlanders die een andere nationaliteit wensen hun Nederlanderschap moeten afstaan. Gelijkberechting is immers een fundament onder onze rechtsstaat. Bovendien zou de wet eenvoudig zijn te omzeilen als deze wederkerigheid zou ontbreken. Zodoende zijn geëmigreerde Nederlanders in omvang de grootste doelgroep van de wet geworden.

Expats en emigranten die zich voor werk of liefde in een ander land vestigden, waren geschokt. Tienduizenden mensen ondertekenden een petitie tegen de wet. De mailboxen van Tweede Kamerleden stroomden vol. Toen de PVV de coalitie verliet, wisten de VVD en het CDA niet hoe snel ze afstand moesten nemen van het op Nederlandse emigranten gerichte deel van de wet. Het CDA verzon zelfs het leugentje dat dit onderdeel eigenlijk was bedacht door de PVV in plaats van door de eigen minister Donner.

De VVD en het CDA laten evenwel in het midden of ze het hoofdpunt van de wet, het verbod op een dubbele nationaliteit voor buitenlanders die Nederlander willen worden, nog blijven steunen. Hoe kan het dat beide partijen wel begrijpen dat een Nederlander in het buitenland om praktische, juridische of emotionele redenen graag zijn Nederlandse paspoort behoudt, maar een totaal andere meetlat willen bezigen voor immigranten die Nederlander willen worden? Waarom wordt hun voorgespiegeld dat ze moeten kiezen? Waarom worden zij wel gedwongen de juridische en emotionele band met hun moederland door te snijden? Beide partijen lijken het na twee jaar regeren met Wilders normaal te zijn gaan vinden Nederlanders van Nederlandse afkomst anders te behandelen dan Nederlanders van buitenlandse afkomst.

Het hele wetsvoorstel zou van tafel moeten. Het getuigt van een bekrompen kijk op identiteit. De behoefte bestaat om mensen altijd in te delen in een hokje. Je bent Noord-Brabander of Hollander, Turk of Nederlander, autochtoon of allochtoon. Deze overzichtelijkheid kenmerkte wellicht de wereld van honderd jaar geleden, maar sindsdien zijn mensen steeds meer gaan reizen en migreren. Steeds vaker kregen ze kinderen met een partner van buiten hun eigen dorp, buiten hun eigen regio of zelfs buiten hun eigen land.

Inmiddels gaat de ontwikkeling verder. Steeds meer Nederlanders zijn kind van een Nederlandse man of vrouw met een buitenlandse partner. De laatste jaren wordt een nieuwe generatie Nederlandse kinderen geboren van wie beide ouders uit een ander land komen of van wie de grootouders zijn geïmmigreerd. Onze achtergronden verschillen steeds meer van elkaar.

Des te belangrijker wordt wat ons met elkaar verbindt. Typisch Nederlandse waarden als gelijkwaardigheid, vrijzinnigheid en tolerantie, maar ook ijver en ambitie, vormen het cement van onze samenleving. Dat belangrijker wordt wat ons verbindt, betekent evenwel niet dat mensen gedwongen moeten worden onderlinge verschillen weg te poetsen. Wat immers ook typisch Nederlands is, is dat we elkaar ook onze verschillende achtergronden gunnen en dat we mensen toestaan deze te koesteren. Wat is er immers mis mee dat je, behalve op je Nederlandse identiteit, ook trots bent op je Turkse of Surinaamse wortels?

Het lijkt erop dat de VVD en het CDA de Nederlanders in het buitenland wel hun verbondenheid met Nederland willen blijven toestaan, maar buitenlanders in Nederland niet hun verbondenheid met hun eigen land van herkomst. Dit getuigt niet alleen van een bekrompen kijk op identiteit, maar ook van een ongekende dubbele moraal. Alle Nederlanders horen gelijk te worden behandeld.

Ik roep beide partijen op deze dubbelhartigheid te beëindigen en deze wet te verwerpen vóór de Tweede Kamerverkiezingen van 12 september. Alle Nederlanders met twee paspoorten hebben recht op spoedige duidelijkheid, ongeacht de vraag of hun wieg in Nederland stond of elders.

Martijn van Dam (PvdA) is Tweede Kamerlid.