Indonesië verkiest Duitse boven Nederlandse tanks

Indonesië koopt voor 280 miljoen dollar (ruim 220 miljoen euro) Duitse Leopard-tanks, „omdat Duitsland zekerheden biedt wat betreft de levering”. Staatssecretaris van Defensie Sjafrie Sjamsoeddin heeft dat gisteren bekendgemaakt. Het land houdt de eer aan zichzelf en wacht niet langer tot het demissionaire Nederlandse kabinet toegeeft dat het, ondanks verwoede pogingen, de Tweede Kamer niet kan overtuigen om tachtig afgedankte tanks aan Indonesië te verkopen.

Als Nederland kibbelt en draalt, dan doen we wel zaken met de concurrent, moet de Indonesische regering hebben gedacht. „We hadden Nederland in maart al een deadline gegeven om tot een deal te komen”, legt een woordvoerder van het Indonesische ministerie van Defensie uit. „Ze blijven de beslissing maar uitstellen. Duitsland kan al in oktober de eerste vijftien tanks leveren.” De Nederlandse regering is zaterdag verteld dat Indonesië het geduld heeft verloren.

Het kabinet wilde graag de tanks die het heeft wegbezuinigd aan Indonesië verkopen, maar een meerderheid van de Kamer verzette zich daar tegen. Vorig jaar werd een motie van GroenLinks aangenomen om de verkoop te blokkeren. Mensenrechtenschendingen tegen minderheden in Atjeh, Oost-Timor en West-Papoea waren voor PvdA, SP en ChristenUnie doorslaggevend om die motie te steunen. De PVV, toen nog gedoogpartner, wilde niet dat het kabinet zaken deed met een moslimland.

Het kabinet probeerde de verkoop door te zetten. Die voldeed aan de acht Europese criteria voor wapenexport, stelden de betrokken ministers, en Indonesië had toegezegd de tanks niet naar de onrustige gebieden te sturen. De Kamer bleef wantrouwig, zowel over de toetsing als over de Indonesische toezegging. Dat bleek eind vorige maand tijdens een debat. Terwijl het kabinet de kwestie nog „in beraad” had, trok Indonesië zijn eigen conclusies. Graag of niet.

Het afketsen van de verkoop is pijnlijk voor de relatie met de voormalige kolonie, een belangrijke partner in Zuid-Oost Azië, en duur voor het ministerie van Defensie. De opbrengst van de verkoop was rechtstreeks naar de aanschaf van nieuwe spullen gegaan. Minister Hillen zei vanochtend tegen de NOS dat de houding van de Kamer internationaal niet uit te leggen is. „We staan met schone handen, maar wel met lege handen”, zei Hillen. De verkoop moet aan Duitse kant overigens nog wel bekrachtigd worden.

Gevreesd wordt dat ook Nederlandse bedrijven die militair materieel voor Indonesië produceren nu opdrachten zullen mislopen. Van de export van marineschepen en radars naar Indonesië heeft de Tweede Kamer nooit een punt gemaakt.