Giel Beelen zoekt talent: The Voice in spijkerbroek

Soms betrap ik mezelf erop dat ik bij een programma blijf hangen enkel om me lekker te kunnen ergeren. Voorbeeld: De beste singer-songwriter van Nederland (VARA/BNN). Met een panel van ‘muzikale vrienden’ is 3FM-deejay Giel Beelen deze zomer op zoek naar... enfin, de titel zegt het al. Een tiental kandidaten bracht in de Wisseloord-studio’s een eigen nummer ten gehore, waarna uiteindelijk drie van hen de schifting overleefden. Hier geen lichtshow, hysterisch publiek of draaiende stoelen, maar een muf ogend vloerkleed en een leren jurybank met daarop Beelen zelf, Sanne Hans (Miss Montreal) en de 3FM-makkers Eric Corton en Gerard Ekdom.

Beelen is iemand die verstand van muziek acteert; met zijn collegae blijkt het niet beter gesteld. Het jurycommentaar ontsteeg zelden het niveau ‘het kwam echt binnen, man’ of ‘ik zat er helemaal ín’. Corton waagde zich nog aan de kritiek dat een kandidaat iets té Jason Mraz was, alsof een bepaalde dosis Mraz goed is, maar een overdosis niet. (Ik heb moeite met elke dosis.)

De kandidaten leken de hoofdwet van muziekcommercie – zorg dat het op iets anders lijkt! – goed te hebben geïnternaliseerd. De jury, eveneens doordesemd van deze wetmatigheid, strooide rijkelijk met complimenten.

Een authentiek artiest zou zich niets gelegen moeten laten liggen aan Giel Beelen cum suis, maar helaas. Stonden programmaformats en deejays in het verleden in dienst van de core business van de muzikant, nu is muziek gedegradeerd tot omlijsting van jolig babbeltjesvolk en cynische wedstrijdformats. De tragiek is dat ambitieuze talenten – en die zaten er zeker tussen – zich naar die verhoudingen gaan vormen. En dus verdragen ze dat hun liedjes worden gekortwiekt en respectloos worden doorsneden door quotes van concurrenten. De beste singer-songwriter van Nederland is ‘The Voice’ in een gescheurde spijkerbroek, zoals heel 3FM ons conformisme probeert te verkopen onder de noemer ‘alternatief’.

Hoe anders was het later op de avond bij het eerste deel van de Masterclass van Mariss Jansons (AVRO). De chef-dirigent van het Concertgebouworkest echode weliswaar Ekdoms wijsheid dat ‘muziek emotie is’, maar waar het bij Ekdom het eindpunt was, was het voor Jansons het begin. Met afwisselend evocatieve en technische aanwijzingen hielp hij drie jonge talenten bij het aangaan van een vruchtbare dialoog met het orkest, zónder dat het een wedstrijd werd.

Hoewel klassieke muziek verder van me af staat dan het werk van singer-songwriters, was het lekker om me even níet te ergeren.

Journalist, schrijver en muzikant Auke Hulst vervangt deze week tv-recensent Hans Beerekamp.