Wereldeconomie heeft een duwtje nodig

Een versoepeling van het monetaire beleid lijkt nodig om de wereldeconomie een stimulans te geven. De rente moet nog verder omlaag.

Ze maken overuren – de boekhouders bij de ondernemingen. Het tweede kwartaal is afgesloten en de balans over het eerste halfjaar 2012 wordt opgemaakt. Volgende week maandag is de Amerikaanse aluminiumproducent Alcoa het eerste bedrijf dat de halfjaarcijfers publiceert. Alcoa, in omvang het derde aluminiumbedrijf ter wereld (na Rio Tinto en het Russische Rusal) levert wereldwijd aluminium voor de productie van onder meer vliegtuigen, auto’s en constructiebouw.

De afzetmarkt van Alcoa is een belangrijke graadmeter voor de stand van de economie en daarmee internationaal sfeerbepalend voor de koersen op de beurzen in Amerika, Europa en Azië. Met spanning wordt deze week uitgekeken naar cijfers die een indicatie geven van de conjuncturele ontwikkeling.

In Nederland is de bedrijvigheid vorig maand verder ingezakt. Na een bijzonder zwakke maand mei daalden ook in juni de productie en de werkgelegenheid. De export – de laatste motor van de economie – lijkt nu ook nog stil te vallen. Dat blijkt uit de maandelijkse enquête van de Nederlandse Vereniging van Inkoopmanagers, Nevi. De index van de Nevi , die als een betrouwbare indicator voor de conjunctuur geldt, is vorige maand uitgekomen op 48,9. Dat is weliswaar hoger dan de 47,6 in mei, maar nog steeds ruim onder de 50, het kantelpunt tussen economische krimp en groei.

De bedrijvigheid liep in mei dus slechts wat minder hard terug. De graadmeter scoort nu al negen van de laatste tien maanden lager dan de 50-punten grens. „De recessie zit stevig in het zadel, het wordt een hete zomer”, zegt hoogleraar inkoopmanagement Arjan van Weele van de TU Eindhoven.

Het CBS meldde vorige week dat Nederland technisch gezien uit de recessie is – de economie was in het eerste kwartaal niet gekrompen met 0,2 procent, zoals eerder bericht, maar gegroeid met 0,3 procent. Een paar dagen later waarschuwden de economen van ING voor een krimp van de economie in het tweede en derde kwartaal van dit jaar. Daarmee zou Nederland voor de derde keer in vijf jaar tijd in een recessie verkeren.

Volgens ING staan op dit moment alle subcategorieën van het Nederlandse bruto binnenlands product in het rood. Particuliere consumptie (-0,2 procent), overheidsuitgaven (-0,3 procent), en zelfs de uitvoer (-1 procent) zullen in het tweede kwartaal krimpen ten opzichte van het eerste kwartaal van dit jaar.

Zolang Europa niet met een stevige crisisaanpak komt, ziet de bank het somber in voor Nederland. ING: „De combinatie van een zwak blijvende binnenlandse vraag en een vertraging in de groei van de wereldeconomie betekent dat een groeiherstel van de Nederlandse economie afhankelijk is geworden van het bereiken van een oplossing van de eurocrisis”, aldus ING.

De financiële markten hebben vorige week positief gereageerd op het akkoord van de leiders van de eurozone waarbij een stap is gezet naar verdere integratie. EFSF en ESM, de bestaande noodfondsen, mogen staatsobligaties kopen van landen die hoge rentes betalen op hun staatsschuld zoals Italië en Spanje. In reactie op het akkoord daalde het rendement vorige week op de 10-jarige Spaanse leningen van 7 naar 6,3 procent, vanmorgen zette die daling door naar 6,1. De rente op vergelijkbare Italiaanse leningen ging van 6,3 naar 5,8 procent en noteerde vanmorgen zelfs 5,6 procent.

Een teken dat de internationale conjunctuur onder druk staat is de inzakkende industriële activiteit in China. De inkoopmanagersindex zakte in juni naar 50,2 punten, een daling van 0,2 punten ten opzichte van mei. Het is het laagste niveau sinds november vorig jaar. Analisten verwachten dat de Chinese centrale bank zal reageren met een versoepeling van het monetaire beleid, om zo de economie te stimuleren.

Donderdag buigt ook de Europese Centrale Bank zich over de conjuncturele situatie. Analisten zien ruimte voor de ECB om het belangrijkste rentetarief (nu 1,0 procent) verder naar beneden bij te stellen.