Minder folklore, hardere oppositie

Door een reeks schandalen verliest de Lega Nord, lang bondgenoot van Berlusconi, terrein aan een andere protestpartij. Roberto Maroni moet het tij keren.

‘Nu is het kindje van hem’. Met tranen in zijn ogen en met een dubbelzinnige toespraak droeg Umberto Bossi gisteren de leiding over ‘zijn’ Lega Nord over aan Roberto Maroni. In het begin, in de jaren tachtig, waren de twee samen opgetrokken. De rauwe populist Bossi was de onbetwiste leider van de Lega. Maroni was wat minder onbesuisd, wat makkelijker om zaken mee te doen. Ze deelden de roep om fiscale autonomie van het noorden van Italië , dreigden in koor met afscheiding. Maar tegenover Berlusconi, sinds eind jaren negentig een bondgenoot, stond Bossi veel minder kritisch dan Maroni. Gaandeweg werden de twee rivalen. En nu moet Bossi knarsetandend erkennen dat zijn positie na een reeks financiële schandalen in de kring van familie en vrienden niet langer houdbaar is.

Op het partijcongres gisteren haalde hij het Bijbelverhaal van koning Salomon aan. Deze moest een twist tussen twee vrouwen beslechten die beiden zeiden dat een kindje van hen was. Toen Salomon voorstelde het kind in tweeën te hakken, gaf de echte moeder het op, omdat zij niet wilde dat het dood zou gaan. Bossi vergeleek zijn positie gisteren met die echte moeder, suggererend dat Maroni vals heeft gespeeld.

Er zat nog meer venijn in Bossi’s toespraak, en Maroni zal het moeilijk hebben om de eenheid binnen de partij te bewaren. Terugkeer van Bossi, die 70 jaar is en een hersenbloeding heeft gehad, is onwaarschijnlijk. Maar Maroni, 57, mist vooralsnog het charisma van Bossi.

In zijn eerste toespraak als partijleider koos hij voor een hardere lijn dan men van hem gewend is. Hij omschreef Zuid-Italië als een soort Griekenland dat mooi weer heeft gespeeld met geld uit het noorden. Hij wil „het vertrouwen terugwinnen van degenen die niet meer voor ons stemmen”. Dat is een verwijzing naar de groeiende populariteit van de komiek Beppe Grillo, die in het noorden van Italië een deel van de rol van de Lega Nord als protestpartij aan het overnemen is.

In dit veranderende partijlandschap is het ook de vraag hoe Maroni zich opstelt tegenover Berlusconi, in wiens kabinet hij minister van Binnenlandse Zaken was. Van de bezuinigingsplannen van Berlusconi’s opvolger Monti wilde de Lega tot nu toe niets weten, en Maroni kondigde nog feller verzet aan. Wel zal waarschijnlijk veel van de folklore van de Lega, bedoeld om het eigen karakter van het noorden te onderstrepen, verdwijnen.

Marc Leijendekker