Meer politiek gevoel dan inhoud

Nederland congresseerde het afgelopen weekeinde. Dat wil zeggen het meest actieve deel van zes politieke partijen. Het is verleidelijk zo’n congresweekeinde, met een verwijzing naar Super Tuesday bij de Amerikaanse primaries, te bestempelen als Super Saturday. Als het gaat om de grote hoeveelheid politieke manifestaties op één dag klopt dit. Voor het overige is er juist een groot verschil: waar het in de Verenigde Staten gaat om voorverkiezingen die in veel gevallen voor zoveel mogelijk burgers openstaan, betreft het in Nederland een interne aangelegenheid voor de over de hele linie nog altijd krimpende groep partijleden.

Maar die groep heeft zich in de diverse partijen wel kunnen manifesteren. Natuurlijk kan lacherig worden gedaan over soms verhitte discussies rond voor buitenstaanders onbegrijpelijke amendementen. Dat alles ten behoeve van gedetailleerde partijprogramma’s waarvan de praktijk altijd weer uitwijst dat deze binnen de kortste keren zijn verouderd.

En toch heeft de ledenraadpleging nut. Programma’s op deze manier vastgesteld scheppen duidelijkheid. En ze disciplineren zowel de achterban als de in hun naam opererende politici. Dat nu eindelijk ook de Partij voor de Dieren deze ledenraadpleging in de openbaarheid laat plaatsvinden, is een goede ontwikkeling.

Zo heeft de buitenwereld zes politieke partijen aan het werk gezien. Alle partijen toonden eenheid en zelfverzekerdheid, hetgeen niet verwonderlijk is als er over tweeënhalve maand verkiezingen zijn. Er zijn nu zes programma’s vastgesteld. Het wachten is nog op die van onder andere de VVD en de PVV.

De contouren van de verkiezingscampagne, die na de zomervakantie echt zal starten, tekenen zich al zo’n beetje af. Het intens versnipperde politieke landschap wijst op een uiterst ingewikkelde coalitievorming na de verkiezingen. Dat leidt voor dit moment tot behoedzaam opereren van nagenoeg alle partijen waarbij diverse samenwerkingsverbanden worden opengehouden. Deze beperking betekent meer dan anders dat partijen en hun lijsttrekkers een gevoel in plaats van een standpunt uitstralen. De nu gelanceerde, op Amerikaanse leest geschoeide campagnespots van PvdA en CDA wijzen eveneens in deze richting.

Het zou jammer zijn als dit betekent dat beeldvorming de campagne nog meer gaat overheersen. Want er vallen in deze tijd van economische crisis meer dan ooit fundamentele politieke keuzes te maken.