Intern helemaal oké, nu alleen de kiezers nog

Wat zei de leider en wat zegt dat?

CDA

„We hebben elkaar weer gevonden. Het is een moeilijke tijd om als politiek leider aan te treden. Zeker als je in tijden van crisis het hele verhaal wilt vertellen.”

Sybrand van Haersma Buma, net tot leider gekozen, heeft het niet makkelijk. Hij helpt niet dat andere lijsttrekkers meer charisma hebben en misschien niet „het hele verhaal” maar slechts de meest toegankelijke elementen van de crisis willen belichten.

Wat zei het kritische lid en wat zegt dat?

„Wil het CDA enige kans maken bij de verkiezingen, dan moeten we laten zien dat het nu een andere partij is. Communicatief zal dat veel vergen.”

Zo zei partijlid Gerrit Hartholt het en op het congres werd het duidelijk: de partij is intern weer helemaal oké. CDA’ers kunnen weer van mening verschillen zonder verwijten ad hominem. Leden brachten enkele overzichtelijke wijzigingen aan in het partijprogramma (de basisbeurs voor masterstudenten blijft behouden, de kilometerheffing gaat toch niet door, Nederlanders worden automatisch orgaandonor) en het Kamerlid Pieter Omtzigt staat toch weer op de nieuwe kandidatenlijst, zij het op 40.

Onder luid gejuich werden de kandidaat-Kamerleden gepresenteerd. Wie van hen de Kamer gaat halen? De peilingen duiden op een groot verlies, en dat zou de vijfde verloren verkiezingen op rij voor het CDA betekenen. Daarom kiest de partij er nu voor interne tevredenheid uit te stralen en neemt ze in de campagne de positie van underdog in. Dan kan het alleen maar meevallen.

Wat was er typisch CDA aan het congres?

Het volkslied werd gezongen. Overleden CDA’ers werden herdacht. En er was een „meditatief moment”. Daarna mocht de man die partijleider had willen worden worden – Maxime Verhagen – ditmaal toch weer speechen. Hij benadrukte het succes van het na anderhalf jaar gevallen kabinet, liep alle CDA-bewindslieden en hun prestaties af. Maar niemand die echt begreep waarom.