Brieven

Armeense genocide moet een waarschuwing zijn

Joost van der Vaart wijst ons terecht op de actualiteit van het in 1933 verschenen boek van Franz Werfel over de Armeense genocide: Die vierzig Tage des Musa Dagh (NRC Handelsblad, 25 juni). Er is nog een andere kippevel veroorzakende link tussen deze genocide en de Holocaust. Op 22 augustus 1939 zei Adolf Hitler: „Wie spreekt er vandaag de dag nog over de vernietiging van de Armeniërs?” Hij zei dit om de moord op Poolse mannen, vrouwen en kinderen te beargumenteren. Hitlers impliciete conclusie: doordat de Armeense genocide nooit is bestraft, ga ik ervan uit dat ook ik ongestraft te werk kan gaan door, zoals hij sprak, „onbarmhartig en zonder medelijden de Polen de dood in te sturen”.

Decennia na dato is het onbestraft blijven van mensenrechtenschendingen niet alleen onrechtvaardig tegenover de slachtoffers en hun nabestaanden, maar ook een blanco cheque voor volgende daders. Zij nemen die straffeloosheid immers als voorbeeld. Dit geldt voor Turkije en Armenië en Argentinië en Chili, maar ook voor de schendingen die Nederlanders hebben begaan in Indonesië tussen 1945 en 1949.

Doorn

Psychiatrische patiënten zelfmanagen is gevaarlijk

De Tweede Kamer stemt over het schrappen van tienduizend bedden in de psychiatrie (NRC Handelsblad, 25 juni). Patiënten kunnen dan thuis worden ‘gezelfmanaged’. Hierin worden ze bijgestaan door familie en vrienden. Volgens minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) is dit een noodzakelijke ingreep om de zorgkosten te helpen indammen.

Is het een idee om Kamerleden een dag, of enkele uren, vrijwilligerswerk te laten doen op een afdeling? Als meehelpen te confronterend of onmogelijk is, volstaat observeren.

Er is niets tegen een aanmoedigingsbeleid om familie en vrienden te inspireren wat meer te doen voor hulpbehoevenden. Psychiatrische patiënten behoren evenwel tot de meest kwetsbaren in de samenleving. Juist deze groep is geselecteerd om een aanzienlijk deel van de bezuinigingsslag te dragen.

Aanvullende zorg kan worden ingekocht door of namens – en op kosten van – de patiënt. Alleen draagkrachtige patiënten overleven dan. Minder vermogende patiënten moeten terugvallen op mantelzorg door familie, vrienden en buren. Ondanks de goede en liefdevolle bedoelingen zal dit bij een groot deel van de psychiatrische patiënten niet werken. Complexe, emotionele en mogelijk gevaarlijke situaties zullen ontstaan, waarvan de kosten de eventuele bezuiniging mogelijk overstijgen.

Wassenaar

Abramovic, help ons!

Graag ondersteun ik H.J.A. Hofland in zijn duidelijke visie op de al tien jaar gesloten Passage onder het Rijksmuseum (Opinie, 27 juni). Zijn column werd gepubliceerd op de dag na uitzending van de televisiedocumentaire The Artist Is Present, over de wereldberoemde performancekunstenaar Marina Abramovic.

Om aan alle discussies een definitief einde te maken, kunnen we Abramovic vragen om met een magistrale performance afscheid te nemen van het zo gewraakte fietstunneltje. Voorafgaand aan de heropening van het Rijksmuseum zal zij een dag, week of maand per fiets heen en weer rijden door de Passage.

We moeten alleen nog een manier vinden om de Raad voor Cultuur en staatssecretaris Zijlstra (Cultuur, VVD) te overtuigen van het nut van dit project, The Artist Is Cycling. Daarom zal Marina haar schier eindeloze tunneltocht afleggen op een tandem, opdat ze telkens betalende gasten kan meenemen op haar route.

Wassenaar