Brief over Baudet

Zonder EU is het oorlog

De eurocrisis toont dat de eenheidsmarkt en -munt niet werken zonder centraal gezag. Anders accepteren we de facto een Groot Duits Rijk met vreedzame (economische) middelen. Een dergelijk Europa, waarbij de surpluslanden en crediteuren rijker worden en de deficitlanden en debiteuren armer, is gedoemd uit elkaar te spatten.

De periode van het klassieke imperialisme is onlosmakelijk verbonden met de ‘eeuw van het nationalisme’; citaten van Hitler en Goebbels in het artikel kunnen moeiteloos worden vervangen door uitspraken waarin de Duitse natie centraal staat.

Baudets oproep om de aanval op de natiestaat te stoppen, komt rijkelijk laat. Grensoverschrijdende participaties in bedrijven en banken, hieruit voorvloeiende dubbelfuncties in de top van het Europese bedrijfsleven, grensoverschrijdende financiële transacties, directe buitenlandse investeringen, grensoverschrijdende, bedrijfsinterne handelsstromen en arbeidsmigratie zijn de belangrijkste uitingen van een ten diepste geïntegreerde Europese economie.

Baudet maakt op geen enkele wijze plausibel dat Europese eenwording leidt tot klassieke oorlogvoering. Als we al de term ‘oorlog’ moeten gebruiken, dan toch vooral in een eigentijdse, Europese betekenis van het woord. In het Europa van de eurocrisis gaat het om de oorlog van miljoenen jeugdige werklozen op zoek naar werk, van migrantenpopulaties op zoek naar zinvolle en waardige sociale insluiting en van Europese burgers in zogenoemde perifere lidstaten op zoek naar gelijkwaardigheid in een Verenigd Europa – om sociale strijd, kortom, en hieruit voortvloeiende stereotypen binnen en tussen lidstaten. Het is de oorlog van allen tegen allen waarvoor Thomas Hobbes ooit vreesde en waartegenover hij een Commonwealth stelde, gebaseerd op een sterk centraal gezag en een sociaal contract tussen de burgers en dit gezag.

Docent internationale betrekkingen en Europese integratie aan de Universiteit van Amsterdam